ابو القاسم سلطانى
131
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2363 بيدار Euphorbia tirucalli L . درختچه كوچكى به ارتفاع تا 6 متر ، تنه استوانهاى مشخص به قطر 20 - 15 سانتيمتر ، پرشاخه ، شاخهها باريكتر از ساير گونهها و توهمرفته به رنگ سبز روشن ، كمبرگ ، برگها ريز ، خطى و زود ريزان ، كپسول ميوه به رنگ قهوهاى يا قاچهاى مخملى و دانه تخممرغى صاف و براق مىباشد . محل رويش : گياه بومى افريقا است . در هندوستان به ويژه در دكن و غرب هند ، برزيل ، اندونزى ، مالايا و در ايران در چاه بهار ، نيكشهر ، مكران و قصر قند رويش دارد . تاريخچه : گياه از افريقا به شرق معرفى شده و به عنوان پرچين براى جلوگيرى از ورود گاوها دور مزارع كاشته مىشود . گرچه در برخى منابع آمده كه اسامى سنسكريتى گياه Trikantaka و Vajradrum مىباشد ولى به نظر صحيح نمىرسد زيرا اولين بار در قرن 14 ميلادى Kunus گياه را كه به عربى " دهن " ناميده مىشود به عنوان گياه مضر براى انسان كه از آن براى كشتن جانوران وحشى مىتوان استفاده نمود نام برده است . قسمت قابل مصرف : شاخهها ، پوست و شيرابه سفيدرنگ تركيبات شيميائى : لاتكس تازه داراى يك الكل ترپنيك ، ايزوافورول C 30 H 50 O , Isoeuphorol ، تاراكساسترول Taraxastrol C 30 H 50 O - CH 3 OH ، تيروكالول Hentriacontanol , Howhetriacontene , Euphorbon , Tirucallol ، بتاسيتوسترول ، تاراكسرين ، الاگيك اسيد ، رزين ، موم و تمامى گياه داراى سيتريك و مالونيك اسيد مىباشد . خواص درمانى و موارد مصرف : ضد استافيلوكوك اورهئوس ، التيامدهنده زخم و شكستگىها ، مسهل و قىآور . موارد مصرف داخلى : از شاخهها و ساقه نازك گياه با مقدار بسيار پائين به صورت جوشانده در قولنج ، درد معده ، عليه استافيلوكوك طلائى و در برزيل در آسم ، سرماخوردگى و نورالژى استفاده به عمل مىآيد .