ابو القاسم سلطانى

130

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 1 * ) - تلخيص از كتاب دياسقوريدوس ، جامع مفردات ، تحفه و مخزن الادويه ( 2 * ) - دياسقوريدوس م - 3 ص 561 ( 3 * ) - جامع مفردات ج 1 ص 8 . انوفسطس يا انوفسطن ، ابو قسطس گياهى است با نام يونانى Hippofaiston و نام علمى Cirsium stellatum ( 4 * ) - تلخيص از تحفه ص 11 ، مخزن ص 62 Code - 2362 خيرى « * » Euphorbia thymifolia Burm . گياهى است كوچك ، يك ساله ، شيرابه‌دار ، شاخه‌ها باريك ، خوابيده ، كركدار تقريبا بنفش‌رنگ ، برگ‌ها متقابل ، كم‌وبيش پهن و بيضى با دندانه‌هاى خيلى ريز ، نوك‌تيز ، سطح زيرين برگ پوشيده از كرك ، ميوه كپسول ، دانه‌ها قرمزرنگ ، صاف و بىمو با شيارهاى عرضى . محل رويش گياه سرتاسر هند ، سيلان ، آسياى مركزى ، جنوب غربى پاكستان كراچى و در بلوچستان و سيرجان ايران مىباشد . تاريخچه : گياه از زمان‌هاى قديم در هند مصرف مىشود به سنسكريت Laghududhika و به هندى Ghhoti - dudhi ناميده شده است . قسمت قابل مصرف : كليه قسمتهاى هوايى گياه تركيبات شيميائى : تمامى گياه محتوى 5 ، 7 و 4 ترىهايدروكسى فلاون 7 - گليكوزيد 5 , 7 , 4 - Trihydroxy flavon 7 glycoside و كمى اسانس مىباشد . خواص و موارد مصرف درمانى : قسمتهاى هوائى گياه ضد باكترى ، ملين و شيرافزا مىباشد . در هند از قسمتهاى هوائى گياه در اسهال خونى ، كورك ، خونريزى رحمى و در اسهال به نسبت مساوى با تخم خرفه و از شيرابه برگ گياه در زخم‌ها و بيمارىهاى پوستى و از تمامى گياه به عنوان حشره‌كش استفاده مىشود . ( * ) - گياه در بلوچستان خيرى و در سيرجان علف سدا ناميده مىشود و با خيرى مشهور در طب سنتى فرق دارد . رجوع شود به كد 1424 .