ابو القاسم سلطانى

128

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

طاول در عضو كند . در روسيه جهت وجع دندان محلول آن را به لاله گوش مىمالند . روغن تخم او مورث قى و اسهال است و در هندوستان از تخم او روغن كشيده به فرنگستان مىآورند و در فرانسه دبدكروتون نامند . از زيادى قدرت چون بر ناف بمالند اسهال شديد آورد و در امراض صدريه به خصوص در مرض سل و حنجره بر روى صدر ماليده طاول‌ها زند و ماده را از داخل ميل به خارج دهد و قدر خوراكش 2 يا 3 قطره است كه با رب سوس يك دفعه بخورند . محلول اجزء فرفيون و 2 جزء روغن زيتون در بعضى بلدان دواى خارجى خوبى است جهت فلج و استرخاء . . . " ( سلطان الحكماء : 17 * ) . قسمت قابل مصرف : شيرابه سفت شده است كه به صورت قطعات يا دانه‌هاى جدا از هم با رنگ زرد روشن در بازار تجارت عرضه مىشود . تركيبات شيميائى : شيرابه گياه محتوى 40 درصد افوربون Euphorbon ، 2 درصد افوربورزن Euphorbore'sen و 7 / 0 درصد اوفوربيك اسيد مىباشد . در گزارش ديگرى از هندوستان تركيب آن را چنين ذكر كرده‌اند رزين آمرف C 10 H 16 O 2 38 درصد ، Euphorbon 22 درصد ، موسيلاژ 18 درصد ، مالات به ويژه كلسيم و سديم 12 درصد ، مواد معدنى 10 درصد . خواص درمانى : قرمزكننده پوست و تاول‌آور است . از آن براى تهيه مشمع‌هائى كه در دامپزشكى مصرف دارد استفاده مىشود . اثر مسهلى بسيار قوى دارد . مصرف زياد آن باعث التهاب ، ورم امعاء ، قى ، تشنج و اختلال در حركات قلبى مىشود . ( * ) - اضافات داخل [ ] از مخزن الادويه است . ( 1 * ) - اصل : اوتلولياس ( 2 * ) - اصل موروسيا ، در پزشكىنامه آمده است كه آن را از موگادور كه يكى از شهرهاى مراكش است مىآورند ( پزشكىنامه جلد 2 ص 412 ) . ( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ص 278 ش 77 ( 4 * ) - اصل خدر : رجوع شود به زيرنويس كد 1542 ( 5 * ) - رجوع شود به آخرين قسمت تاريخچه همين مبحث كه نشانه‌اى از تاثير طب سنتى بر طب اروپا است ( 6 * ) - الفربيون يضم فم الرحم جدا حتى يمنع الاجنه من السقوط اذا سقى امهاتم دون الاسقاط ( الحاوى ) ، يضم فم الرحم ضما شديدا حتى يمنع الادويه المسقطه الجنين ( قانون ) ، شرب او مسقط جنين و فرزجه او باعث بهم آمدن فم رحم ( تحفه )