ابو القاسم سلطانى

51

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 13 * ) - اصل قروح الساعيه ، جمع قرحهء الساعيه Creepin ulcer ( 14 * ) - شرح اسماء م - 88 ( 15 * ) - جامع مفردات ج 2 - 85 ( 16 * ) - اختيارات 160 ( 17 * ) - Cheirantus cheiri L . ( 18 * ) - اسم فارسى شربت به است كه با شراب يا آب انگور و يا دوشاب انگورى تهيه شده باشد ( قرابادين كبير ) . ( 19 * ) - تت تذكره 149 ، تحفه 112 ، مخزن 245 Code - 1142 قريوله Calystegia sepium ( L . ) R . Br گياهى است علفى ، پايا از خانواده Convolvulaceae داراى ساقه بالارونده و پيچان كه تا بلندى 5 متر و بيشتر مىرسد . در قسمت انتهاى ساقه منشعب مىشود . ساقه و شاخه‌ها از راست به سمت چپ گياه مجاور خود مىپيچد . برگ‌ها قلبى شكل ، نوك‌دار ، كامل زاويه‌دار ، روى برگ به رنگ سبز روشن و پشت برگ تقريبا سفيدرنگ ، ميوه كپسول و كروى ، يك خانه و داراى 3 تا 4 عدد دانه مىباشد . ريزوم ضخيم و خزنده دراز گوشتى و سفيدرنگ . گياه در حاشيه جنگل‌ها ، اماكن مرطوب ، حاشيه رودخانه‌ها ، به صورت پرچين در اروپا ، شمال افريقا ، امريكا ، شمال و مغرب آسيا و در ايران بين رشت و لاهيجان ، اروميه و گرگان ديده مىشود . تاريخچه : قدما آن را جزء لبلاب‌ها آورده‌اند واژه لبلاب كه معادل سريانى آن Hebilbela مىباشد به گياهانى اطلاق مىشده است كه به دور اشجار و گياهان مجاور خود پيچيده و داراى شيرابه باشند ، چنانچه در كامل العلائى آمده است " لبلاب صنف من الحشائش يلتف على الاشجار يسيل منه لبن " شرح اين گياهان در كتب قديم ، تحت عناوين قسوس ( در الحاوى ) ، لبلاب ( در قانون و مخزن ) و يا هر دو ( صيدنه و جامع مفردات ) آمده‌اند . مهمترين اين گياهان عبارتند از : 1 - Hedera helix L . كه ديوسكوريد آن را Kissos ناميده و به قسوس و خيسوس معرب شده و چون ارتفاع آن تا 20 متر مىرسد به نام لبلاب كبير يا حبل المساكين معروف شده است . 2 - Linaria elatine Mill كه به يونانى Elatine و قدما آن را الاطين و امروزه آن را لبلاب احرش مىنامند . 3 - Dolichos lablab L . كه لبلاب ، لوبيه و عاشق الشجر ناميده شده است .