ابو القاسم سلطانى
380
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
3 - Cyamopsis tetragonolobus كه در پاكستان قلقل ناميده مىشود ( كد 1936 همين مجموعه ) . 4 - Crotalaria retusa L . يا گياه مورد بحث كه نزد قدما به قلقل معروف بوده و در كتب قديم ذيل اين نام شرح آن آمده است . گياهى است از خانواده Leguminosae كه دانه آن به نام حب القلقل مصرف درمانى داشته است . رازى ذيل ماده قلقل مىنويسد : " حب قلقل گرم و تر است ، تمايل به نزديكى جنسى را زياد مىكند بهويژه اگر با روغن كنجد ، قند ، عسل و نبات مصرف شود ، مصرف زياد جوشانده آن باعث سوءهاضمه و قى و اسهال مىشود " 3 * . قلقل و قلقلان و قلاقل يك گياه مىباشند 4 * . ماسرجويه گفته است كه اگر با شراب تناول شود باعث سردرد مىگردد 5 * ، خوردن دانه آن بىاندازه ميل به نزديكى جنسى را زياد و نعوظ را شدت مىبخشد و موجب فربهى مىشود . براى مثانه و گرده مفيد است مقدار خوراك پودر دانه حدود 15 گرم و بريان شده آن تا 30 گرم مىباشد بدل آن هموزنش " ابهل " و يا 20 گرم تخم خيار مىباشد 6 * . ( 1 * ) - براى اطلاع بيشتر رجوع شود به كد 22 همين مجموعه ( 2 * ) - براى اطلاع بيشتر رجوع شود به كد 1292 همين مجموعه ( 3 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 307 ( 4 * ) - صيدنه عپ 148 ترجمه 632 ( 5 * ) - جامع مفردات ج 4 - ص 28 ( 6 * ) - تلخيص از تحفه 209 مخزن 457 Code - 1859 قشر عنبر Croton eluteria Benn . درختى است به ارتفاع تا 12 متر از خانواده Euphorbiaceae داراى برگهاى بيضى به رنگ نقرهاى برنزه ، گلها كوچك ، معطر ، مجتمع به صورت خوشه و پوست به رنگ زرد قهوهاى مىباشد . درخت بومى غرب هند ، جزاير باهاما Bahama مىباشد و بهطور وحشى در مكزيك ، كلمبيا ، كوبا و ليما رويش دارد . قسمت قابل مصرف : پوست درخت و برگ مىباشد . پوست به صورت قطعات استوانهاى ، با حجمهاى مختلف به درازاى 5 - 3 سانتىمتر به رنگهاى قهوهاى شكلاتى و سفيد عرضه مىشود . طعم آن مطبوع ، معطر ، تند و تلخ مىباشد . تركيبات شيميائى : پوست داراى 5 / 1 تا 3 درصد اسانس مىباشد كه از سيمن Cimene ، دىپنتن ، دىليمونن ، بتاكاريوفيلن Beta caryophyllen ، گاما ترپىنئول Gamma terpineol ، سينئول ، كوپاروفنل Cuparophenl تشكيل