ابو القاسم سلطانى
235
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
گياه در طب عوام ليبى با اسامى هالوك و دنون مورد مصرف دارد كه با هالوك مندرج در كتب طب قديم Orobanche vulgaris Poir نبايد اشتباه شود . قسمت مورد استفاده : پودر ريشه مىباشد تركيبات شيميايى : مواد معطر موارد مصرف : از پودر ريشه بهطور خوراكى در اسهال و بهطور موضعى به صورت خمير در آبسه ، كورك ، از مخلوط پودر ريشه و عصاره پرتقال در ناراحتىهاى گلو استفاده سنتى به عمل مىآيد . گياه در ايران كزى Kazi و گل جاليز ناميده مىشود . Code - 1535 لادن Cistus ladaniferus L . در طب سنتى اولئورزين مترشحه از شاخهها و برگهاى گياهى كه نام علمى آن در صدر آمده و 2 گياه Cistus polymorphus Willd و Cistus villosus L . لادن 1 * ناميده شده است . گياه مورد بحث كه يكى از مولدين " لادن " مىباشد درختچهاى است هميشهسبز از خانواده Cistaceae ، ساقه و شاخهها منشعب و چوبى ، برگها سبزرنگ به طول 8 - 4 و عرض 3 - 5 / 0 سانتيمتر ، متقابل بدون دمبرگ ، سطح فوقانى برگ بدون تار ولى سطح تحتانى پوشيده از تار سفيدرنگ ، معطر و چسبناك ، گلها درشت به رنگ سفيد به قطر 10 - 5 سانتيمتر ولى قاعده گلبرگها داراى لكه ارغوانى مىباشد و ميوه كروى است . از تارهاى ترشحى چند سلولى برگ و شاخهها اولئورزين مترشح مىشود كه چسبناك است . گياه در منطقه مديترانه بهويژه در جنوب فرانسه ، اسپانيا ، يونان ، پرتغال ، مراكش ، الجزاير ، قبرس و يوگوسلاوى رويش دارد و از طريق كاشت بذر يا قلمه زدن نسبت به تكثير آن اقدام مىشود . تاريخچه : لادن يا اولئورزين اين گياهان اولين ماده معطرى است كه بشر از آن استفاده نموده است . در باب سى و هفتم سفر پيدايش ، تورات آمده " خانواده اسمعيليان از جلعاد مىرسد و شتران ايشان كتيرا و بلسان و لادن بار دارند " به عبرى آن را Lolem به آشورى Ladunu و به يونانى Ladanon و درختان مولد آن را Kisthos مىناميدهاند . ديوسكوريد ذيل Kisthos كه اصطفن و حنين معرب آن را قثوس ضبط نمودهاند چنين مىنويسد : آن را Kissaron 2 * Kistharon 3 * نيز ناميدهاند درختچهاى است كه در زمينهاى صخرهاى رويش دارد و داراى ساقهها و شاخههاى منشعب چوبى مىباشد ، برگها گرد ، سخت ، كركدار و به گل انار شباهت دارد 4 * نوعى از آن داراى گلى ياقوتى رنگ 5 * است و گونهاى قسوس 6 * وجود دارد كه برخى آن