4 * تب Algid 5 * ، سوء مزاج گرم و با سركه در شكمروش ، و غرغره نمودن با محلولى كه از حل شدن فلوس يا آب برگ گشنيز تازه در افشره آن به دست مىآيد در ورم گلو ، و ضماد گياه كامل به تنهائى و يا با آرد جو در گزش كژدم ، حشرات موذى ، زنبور ، مار و وزغه بيابانى موثر است 6 * . آشاميدن آن با خاكشى در كهير ، آبله ، Purpura 7 * و زيادى صفرا ، و جوشانده كف گرفته و صاف شده برگ تازه كه آن را آب كاسنى مروق مىنامند با سكنجبين و يا جوشانده مخلوط برگ تازه ، تخم و ريشه براى تقويت معده شخص گرم‌مزاج ، خيز عمومى انساج ، انسداد احشاء و عروق و تبهاى مزمن خوب است . خوردن برگ آن با سركه به خصوص همراه با رازيانه و كشوت 8 * اسهال صفراوى را بند مىآورد و آب آن با روغن زيتون پادزهر داروهاى سمى است . ماليدن عصاره رقيق برگ به تنهائى و يا مخلوط با سركه و صندل در سردرد ناشى از حرارت و زيادى صفراو با صندل سرخ و سركه و گلاب در كهير 9 * و ماليدن مخلوط افشره برگ و روغن بنفشه براى ورم ملتحمه و درد چشم خوب است و مضمضه كردن جوشانده ريشه و تخم آن در سركه درد دندان را تسكين مىدهد و ضماد آن با آرد جو در گرم‌مزاجان براى درد مفاصل ، نقرس و ورم و ماليدن عصاره رقيق برگ آن با سفيداب و سركه براى تبريد 10 * بسيار خوب است . مقدار خوراك آب برگ آن 225 گرم مىباشد . تخم كاسنى در دوم سرد و خشك است و علاوه بر اثرات درمانى شبيه به برگ ، اشتها را تحريك و خلط خونى را قطع مىكند مقدار خوراك آن 5 / 17 - 7 گرم مىباشد . ريشه آن در اول گرم و در دوم خشك است . مدر ، محلل ، تميزكننده مجارى غذا ، تصفيه‌كننده خون ، ضد آماس احشاء ، ضد خيز عمومى انساج ، پزنده و تحليل برنده اخلاط و تسكين‌دهنده درد مفاصل مىباشد و براى تبهاى مركب مزمن خوب است . مقدار خوراك پودر ريشه 14 - 5 / 3 گرم و در جوشانده 50 - 17 گرم است 11 * . در تاليفات بعد از دوران صفويه آمده است كه " هندبا را نبايد شست " چون اثر درمانى آن كم مىشود اين امر نيز از پيامبر اسلام در حديث آمده است 12 * . قسمت قابل مصرف : ريشه ، برگ ، تخم و گل مىباشد . تركيبات شيميائى : كاسنى محتوى گلوكزيدى تلخ به نام شيكورين ، 10 تا 50 درصد اينولين ، فروكتوز ، تانن ، اسيدهاى آمينه ، لاكتونهاى سزكوئىترپن ، ماده رزينى ، موسيلاژ ، پكتين ، اسانس و املاحى نظير سولفاتها ، فسفات منيزيوم ، فسفات و نيترات پتاسيم و برگ‌ها داراى ويتامين P , C , B و K مىباشند . خواص درمانى : صفرابر ، مقوى كبد و معده ، اشتهاآور ، تب‌بر ، مدر و ملين مىباشد . موارد مصرف : كليه قسمتهاى گياه اثر قابل توجهى بر روى سلولهاى هپاتيك داشته و دافع صفرا مىباشد و از آن در نارسائى اعمال كبد ، زردى ، قولنج‌هاى كبدى استفاده مىشود .