خواص و موارد مصرف در طب سنتى : بقراط آن را مدر ، لينت‌دهنده طبع و افزايش‌دهنده نيروى شهوانى دانسته است 2 * . نفاخ و قاعده‌آور است و به خروج جنين كمك و شير را زياد مىكند . براى كليه و مثانه كه زخم داشته باشند زيان‌بخش مىباشد و نوع برى آن نيز همين اثرات را دارد 3 * . غذائيت آن از باقلا بيشتر و به‌ويژه براى ريه مناسب است نيروى جنسى و اسپرم را زياد مىكند و آبى كه از جوشانده آن به دست مىآيد سنگ كليه را خرد مىكند و هر دو نوع بستانى و برى بازكننده انسداد مجارى كبد ، كليه و طحال مىباشند به‌ويژه نوع برى آن در جرب ، اكزما ، اوريون 4 * ، اوركيت 5 * موثر مىباشد 6 * . هم‌چنين رازى در كتاب دفع مضار اغذيه گويد : براى جلوگيرى از نفخ نخود بايد آن را با زيره و شبت پخته و با روغن زيتون و خردل تناول نمايند 7 * . اكزما و لكه‌هاى سياه صورت را از بين مىبرد و ضماد روغن آن در كچلى اكوريون 8 * موثر است 9 * ضماد آن كك‌مك و خارش را بر طرف و رنگ چهره را زيبا مىسازد و در ورمهاى گرم و سخت و ورم غدد موثر مىباشد ، درد پشت را تسكين مىدهد و آب خيسانده آن درد دندان را تسكين و ورم لثه را بهبود مىبخشد 10 * اگر در اول شب آن را در سركه خيسانده صبح ناشتا ميل نمايند و تا ظهر چيزى نخورند كرم روده را از بين مىبرد 11 * جهت رفع گرفتگى صدا اگر تب به همراه نباشد آن را با شير و در صورت وجود تب آن را با آب مىخورند اگر آن را در آب خيسانده تناول نمايند و سپس آب آن را با عسل ميل نمايند جهت اعاده شهوت جماع و خوردن گرماگرم برشته آن جهت بواسير خونى توصيه شده است . طبيعت نوع كشت شده آن در اول گرم و خشك و نوع برى در آخر اول گرم و خشك و روغن آن در سوم گرم و خشك مىباشد روغن نخود مو و نيروى جنسى را تقويت ، ورم لثه و درد دندان را آرام و كك‌مك و لكه‌هاى صورت را بر طرف مىكند 12 * . تركيبات شيميائى : دانه داراى ليسين Lycine ، سيستين Cystine ، تريپتوفان ، فيتين ، گالاكتين ، قندهاى مختلف نظير ساكارز ، دكستروز ، لولز ماده روغنى ويتامين‌هاى E , DC , B 2 , B 1 , A ، كاروتينوئيد ، مواد معدنى نظير مس ، آهن ، بر ، ليتيوم ، پتاسيم ، فسفر ، كلسيم و اسيدهائى مانند اسيد اكساليك ، اسيد ماليك و اسيد اسنيك مىباشد . در استعمال خارج از آرد نخود جهت سر باز كردن زخمهاى چركين و التيام دادن به زخمها استفاده سنتى به عمل مىآيد . ( 1 * ) - صيدنه ابو ريحان بيرونى ، عپ 163 ( 2 * ) - قانون عب - 317 ( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م - 12 ص 182 ش 104 ( 4 * ) - در اصل : " اورام العارضه فى اصول الآذان " ، در قانون " اورام اللتى تحت الاذنين " ، در مخزن الادويه " اورام بناگوش "