( 5 * ) - اصل : " اورام فى البيضتين " ، مخزن " اورام انثيان " ( 6 * ) - تت الحاوى ج 20 ص 356 ( 7 * ) - جامع مفردات ، ج 2 ص 30 ( 8 * ) - اصل : شهديه ( 9 * ) - از الابنيه ص 106 ( 10 * ) - قانون ابن سينا ، عب 317 ( 11 * ) - تلخيص از اختيارات ص 128 ( 12 * ) - تذكره 128 ، تحفه 92 ، مخزن 236 Code - 1483 حمص اسود Cicer arientinum L . var . nigrum حمص اسود يا نخود سياه يا لپه واريته‌اى از گياه حمص مىباشد و قدما چون اسود را نوعى حمص و خواص هر دو را يكسان دانسته‌اند آنها را ذيل عنوان حمص ذكر نموده‌اند كه شرح تاريخچه آن در مبحث قبلى كد 1482 آمده است و در بعضى موارد كه ذيلا ذكر مىشود خواص نخود سياه را قوىتر دانسته‌اند چنانچه ديوسكوريد گويد نوعى نخود را كه اوربياس مىنامند به‌ويژه ضماد جوشانده آن با عسل در اوركيت ، اكزما ، كچلى آكوريون ، گال و قرحه‌هاى سرطانى موثر مىباشد 1 * . نخود سياه مدرتر از ساير انواع نخود مىباشد و خوردن آب جوشانده آن سنگ كليه را خرد مىكند به ويژه اگر آن را با ترب و كرفس جوشانده و به آن روغن بادام اضافه نموده ميل نمايند كليه و مثانه را پاك مىكند 2 * لكه‌هاى سياه صورت كك‌مك را از بين مىبرد 3 * و بازكننده گرفتگيهاى كبد و طحال است 4 * در فالج ، درد مفاصل و ضعف نيروى جنسى ، گزيدگى جانوران و مسموميت به وسيله داروها 5 * استسقاء و ايكتر انسدادى موثر و در جميع افعال از نخود سفيد موثرتر مىباشد و طبيعت آن گرمتر و خشك‌تر است 6 * . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م 2 - ص 182 ش 104 ( 2 * ) - حاوى ج - 2 ص 356 ( 3 * ) - ابنيه 106 ( 4 * ) - قانون 217 ( 5 * ) - از اختيارات 128 ( 6 * ) - مخزن 236