ابو القاسم سلطانى
222
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
افزايشدهندههاى اثر دارو : براى افزايش اثر درمانى سنبل خطائى در موارد مختلف گياهانى را به شرح زير مىتوان به آن اضافه نمود : در برونشيت : فراسيون ابيض Marrubium vulgare و علف پاى خر Tussilago farfaral در سوءهاضمه ، نفخ ، كمى اشتها : كاموميل يا بابونه در آرتريت و نقرس ، شبدر باتلاقى Menyantes trifoliata L و صفصاف Salix safsaf Forsk . توجه : 1 - اسانس حاصل از ريشه آنژليك ( نه ميوه ) به علت داشتن Bergapten بيشتر ، فتوتوكسيك مىباشد و مصرف آن در دوران آبستنى و اشخاص ديابتيك مجاز نمىباشد . 2 - مصرف زياد آنژليك سيستم عصبى را تحريك نموده در شب موجب بىخوابى مىگردد لذا توصيه مىشود كه از مصرف بيش از حد دارو خوددارى شود . گياه به عربى حشيشة الملاك ، حشيشة الملائك ، حشيشة الملائكه ، جذر الملك به تركى ملك كندو و به پارسى سنبل خطائى ناميده شده است . ( 1 * ) - Cnicus benedictus L Code - 584 ارقيطون Arctium lappa L نام جنس گياه Arctium از واژه يونانى Arctos به معنى خرس اخذ شده است كه در اشاره به موهاى زبر خرس است و اسم نوع آن Lappa واژه لاتينى است كه به معنى گياه چسبنده و خاردار مىباشد . گياهى است علفى ، دو ساله از خانواده Compositae با ساقه ستبر ايستاده و منشعب با بلندى 5 / 1 متر و حتى بيشتر ، ريشه دوكىشكل كه بهطور عمودى در زمينهاى نرم و شنى تا عمق يك مترى در زمين فرو مىرود . قطر ريشه 6 سانتيمتر ، رنگ آن قهوهاى و چون شكسته شود در مقطع شكستگى سفيدرنگ مىباشد . برگهاى پائين ساقه بسيار بزرگ به پهناى 50 سانتيمتر ، قلبىشكل ، دندانهدار كه هرچه به طرف رأس ساقه نزديكتر باشند كوچكتر هستند . سطح تحتانى برگها كركدار و داراى دمبرگى بلند مىباشند . ساقه هاى گلدار كه معمولا در سال دوم ظاهر مىشوند خطوطى عمودى داشته و اكثرا قرمزرنگ هستند . كاپيتولها كروى و از 40 تا 50 گل كوچك بنفش يا ارغوانىرنگ با دمبرگ نسبتا بلند تشكيل مىشوند . ميوه فندقهاى با 3 يا 4 سطح برنگ خاكسترى يا قهوهاى روشن و پوشيده از تارهاى زبر است كه به لباس يا پشم حيوانات چسبيده به مناطق دوردست انتقال و موجب گسترش و پراكندگى گياه مىشوند .