ابو القاسم سلطانى
192
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
تركيبات شيميائى : كاپيتولهاى گياه حاوى يك ماده تلخ مىباشد كه خاصيت محرك اعمال هپاتيك و ترشح صفرا به علت وجود آن مىباشد ، آلكالوئيدى به نام آنتهمين Anthemine ، فيتوسترول ، اسيد آنتهميك Anthemique تاراگزاسترول Taraxasterol ، سه گلوكزيد Stigmasterine , Sitosterine , Apigenine ، رزين ، صمغ ، كلسيم ، گوگرد و 8 / 0 تا 1 درصد اسانس شامل اترهاى اسيد آنژليك ، اسيد تيگليك ، اسيد سيناميك ، اسيد اولئيك ، اسيد بوتيريك به حالت آزاد ، آزولن Azulene ، آرتمول Artemol ، آنتهمن Anthemene و سزكوئى ترپنها مىباشد . كاربرد امروزى گياه : گياه داراى اثر آنالژزيك مىباشد و در موارد دردهاى عادت ماهيانه ، ميگرن ، سردرد ، درد به هنگام دندان درآوردن اطفال ، نورالژىها به كار مىرود . در اسپاسمهاى روده ، كوليكهاى هپاتيك ، قطع عادت ماهيانه با منشاء عصبى ، اختلالات يائسگى ، دپرسيون و كريزهاى عصبى و نيز از خارج در آماس ملتحمه چشم ، التهابات جلدى ، اكزما ، كورك ، جوش ، خارش ، دردهاى رماتيسمى و نقرس نيز از آن استفاده مىشود كه همان موارد استفاده در طب سنتى مىباشد . علاوه بر موارد فوق امروزه براى آن اثر دفع كرمهاى روده ، اسكاريس و اكسيور را قائل مىباشند . گياه از نظر آرايشى و بهداشتى مورد توجه مىباشد از دمكرده بابونه براى محافظت پوستهاى شكننده و حساس در برابر تغييرات جوى ، شاداب نمودن پوست ، بر طرف كردن چربى و شوره و زيبا نمودن موى سر استفاده مىشود . اسانس آن در تركيب كرمها ، لوسيونها ، شامپو ، صابونهاى حمام داخل مىشود . اشكال داروئى : پودر گياه به مقدار 2 تا 10 گرم در روز مخلوط با عسل ، عرق بابونه تا 50 گرم در روز ، دمكرده يك قاشق سوپخورى براى يك فنجان آب كه به محض جوش آمدن مدت ده دقيقه دم نموده به مقدار يك فنجان نيم ساعت قبل از غذا به عنوان ضد كرم ، جوشانده 50 در هزار در آماس ملتحمه چشم پس از صاف كردن داخل چشم و پلكها را با آن مىشويند . عصاره گل خشك بابونه 1 جزء آب مقطر 8 جزء ، ابتدا گلها را نيمكوب كرده در 6 جزء آب جوش مدت 12 ساعت دم نموده با فشار صاف مىنمايند ، تفاله را در باقيمانده آب مدت 12 ساعت دم نموده صاف مىنمايند دو محلول صاف شده را در بنمارى به غلظت عصاره نرم درمىآورند و به عنوان مقوى معده و تببر 1 تا 5 گرم آن مصرف مىشود . اسانس : 1 تا 10 قطره