ابو القاسم سلطانى
134
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 1 * ) - در اصل الترسى است ( 2 * ) - در اصل ترس است ، اصلاحشده از صيدنه و قانون " هى حشيشه تشبه الترمس فسمى لذالك ترمسا " ترمس يا باقلاى مصرى Lupinus angustifolius L ، ترمس را به سريانى ترمسا مىگويند . ( 3 * ) - حشيشه السلحفات و شجرهء الكلب آلوسن است ( فرهنگ مخزن ) . ( 4 * ) - حشيشه اللجاه Alyssum incanum L ( 5 * ) - طلوع شعرى ، احتمالا منظور ستاره شعرى ، شعرى العبور يا شعراى يمانى است كه ستارهاى است بسيار روشن و در آخر تابستان اول شب ظاهر مىگردد . ( 6 * ) - قاره ، اقوشه ، سطاخيوس Stachys germanica L ( 7 * ) - عشبه السباع Thymelaea tartonraira All ( 8 * ) - رجل الغرب و جذر الشيطان در هيچيك از ماخذ كه در دسترس داشتم مترادف با آلوسن نيامده است و در كليه منابع مترادف با آطريلال آمده است . ( 9 * ) - قرع - سعفه - كچلى در مخزن چنين آمده است " ضماد عسلى آن جوششهاى سر كه از آن زرداب تراوش نمايد " منظور قرع عسلى يا شيرينك ، سعفه شهديه يا كچلى فاوس Tinea favosa ( 10 * ) - جوشانده : اضافه از من است كه براى درك مطلب آورده شده است . Code - 352 تاج خروس دمروباهى Amaranthus caudatus L گياهى است يك ساله ، گلها به صورت خوشهاى و نوارى به شكل دم روباه آويزان كمى دراز به رنگ قرمز و بهندرت سفيدرنگ در مجمع الادويه گياه چنين توصيف شده است : تاج خروس . . . نوعى از آن گلهاى دراز و آويزان دارد كه آن را تاج خروس دمروباهى مىگويند . . . ( مجمع الادويه 118 ) . از گياه به عنوان مدر در چكميزك يا قطرهقطره آمدن ادرار ، بواسير و نيز به منظور تصفيه خون استفاده مىشده است گياه را به عربى الديك ، عرف الديك بستانى ، طنطور الجندى و به پارسى تاج خروس ، گل تاج خروس ، تاج خروس دمگربهاى ، تاج خروسافشان و بارونك مىنامند . Code - 353 تاج خروس Amaranthus cruentus L گياهى است زينتى كه كشت مىگردد گلآذين آن مجتمع به صورت فشرده و صفحه مانند و قرمزرنگ است در مجمع الادويه آمده است كه برگهاى آن درشت و بلندى آن تا نيم متر مىرسد گلهايش سرخ و شبيه تاج خروس است و به آن تاج خروس مخملى مىگويند . . . ( مجمع الادويه 118 ) . از جوشانده گياه به صورت نوشيدنى براى باز كردن خون قاعدگى و در ابتداى بيماريهاى حاد جلدى به عنوان تحليلبرنده استفاده مىشده است در بازار تهران تخم تاج خروس براى رفع سرماخوردگى و به منظور تقويت عرضه مىگردد . در ليبى براى تمامى گياه اثر مدر و ضد اسكوربوت قائل مىباشند و براى