پاك مىكند و دفع‌كننده نفخ و زيادكننده حدت قلب و جلاى آن مىباشد براى درد مفاصل و نقرس سودمند است و موادى را كه موجب درد مفصل مىشود از بدن خارج مىسازد . . . ابن ماسويه گويد : در انسداد كبد سودمند . . . و ماليدن آن در ترك‌خوردگى دست مفيد است . . . خوز گويد : براى استعمال خارجى صبر عربى از سقوطرى بهتر است و صبر سقوطرى را از خارج مصرف نمىكنند همچنانكه نوع عربى را از طريق خوراكى نبايد مصرف كرد . در طب قديم آمده است صبر مسهل سودا است لذا براى ماليخوليا و حديث نفس ؟ سودمند مىباشد . . . ( تت الحاوى ج 21 - 142 ) . ريشهاى عسر را سر بهم آورد . . . آماس چشمها و سوراخهاى بينى ببرد . . . و عصبهاى چشم پاك شود و روشنى نيز گردد . . . ( ابنيه 210 ) . و اما صبر اسقوطرى بايد تا سرخ‌رنگ بود و نرم و زود ريزه گردد و از وى بوى مرّ 11 * آيد و چون به دست بمالى جن زعفران گردد و تركنى چون عقيق بيرون آيد . . . ( هدايه 640 ) . صبر در ابتداى آب‌مرواريد چشم و در انتشار 12 * سودمند است . سر معده و ساير قسمتهاى بدن را از مواد زائد پاك مىكند . همچنين عروق و اعصاب را تميز نموده و ذهن را صفا مىدهد ( اسحق بن عمران ، ابن بيطار جلد 3 ، 77 ) 13 * . المقر . . . صاحب مشاهير گويد كه آن صبر است . . . ( صيدنه ) ، صبر را به لغت سريانى علوا گويند و پارسيان الوا گويند و به لغت هندى بولو گويند و درخت صبر را به هندى كوار گويند و در نواحى مغرب او را صباره گويند . . . ( صيدنه عز 386 ) . صبر شيرابه منعقدشده‌اى است به رنگ سرخ و زعفرانى بهترينش صبر سقوطرى است آب ان مانند رنگ زعفران ، درخشنده ، زودشكن ، بدون ريگ با بوى مرّ ، صبر عربى در زردى و سنگينى و درخشندگى از آن پست‌تر ، سخت‌تر و لزج است و سمنجانى بدبو ، تيره‌رنگ و درخشندگى و زردى آن كمتر و نوع بد است ، صبر در اثر كهنه شدن سياه رنگ مىشود . صبر هندى 14 * سود بسيار دارد خشك مىكند بدون آنكه گزنده باشد . . . صبر فارسى عقل را تقويت و قلب را حدت مىبخشد ، صبر عربى ايجاد افسردگى مىكند و قولنج و اسهال مىآورد و اثرش در پيچ و خمهاى صفاق يك تا دو روز مىماند . . . ( تت قانون عب 415 ) صبر سقوطرى بهتر است . . . بوى روغن گاو مىدهد ( اغراض 632 ) . خلطهاى سه‌گانه را خارج مىكند و با مصطكى خلط را از مغز و با غاريقون از مفاصل و معده و كليه و سينه و طحال خارج مىكند آن را در حبهاى گران‌بها داخل نموده و اثرات درمانى آنها را شديدتر مىكنند ، صبر بدن را از بيماريها محافظت مىنمايد در خارش ، جرب ، اكزما 15 * ، جذام ، وسواس ، نمله 16 * و حمره 17 * سودمند است شستشوى سر با صبر كه در سركه حل شده باشد شوره سر را از بين مىبرد ، محلول چشمى آن سلاق 18 * و غلظ الاجفان 19 * را از بين مىبرد مخلوط آن با آب تره و سلخ الحيه 20 * در بيماريهاى مقعد مفيد و دانه بواسير را بر طرف مىكند . . . ( تت تذكره ج 1 - 222 ) . طلاى 21 * او حافظ جثه ميت از فساد ، با آب گشنيز جهت باد سرخ و شرى 22 * و با مغز تخم كدو جهت جراحت بينى . . . و با استخوان پوسيده رافع نواصير 23 * و آكله مجربست ( تحفه 171 ) .