مصطفى النوراني الاردبيلي

74

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

برگهاى آن داراى مواد سفيده‌اى زياد است . داراى روغن قند و املاح معدنى مانند كلسيم - منيزيم - پتاس - سرب - فسفر - گوگرد - سليس آهن - آلومينيوم - منگنز - مس - سرب . سر شاخه گلدار اين گياه داراى كومارين ( Coumarine ) ، اسيد ملىلوتيك و اسانس است . خواص - كاربرد : از نظر خواص معتقدند كه خوردن شبدر تازه مسهل است و خوردن خشك آن شكم را بند مىآورد - دم كرده شبدر براى رفع خشونت سينه و قطع سرفه‌هاى سخت و ضد عفونى كننده سينه استعمال مىشود . « 1 » شبدر را در مازندران شرويت گويند . در فارسى ( ديو اسپست ) صحرايى و به شيرازى دقوقو نامند . جهت جلوگيرى از انفاكتوس ( سكته قلبى ) : جوشانده - شربت و عصاره شكوفه گلهاى من ضد تشنّج و خلطآور بوده ، براى درمان سياه‌سرفه مفيد است . « 2 » اثر آرام كننده - رفع بيماريهاى عادى سينه - مدرّ و هضم كننده دارد - دم كرده آن جهت رفع تحريكات عصبى ، بيخوابيهاى منشأ بيماريهاى مختلف ، بيخوابيهاى اطفال - سرگيجه - دردهاى رماتيسمى - عدم دفع ادرار - سوء هضم . « 3 » قرط ، شبدر روايت از جابر بن حيان : قرط به كسر قاف و سكون راء مهمله و طاء مهمله به عربى نوعى از گندناست كه آن را كراث مائده و كراث البقل نيز مىگويند . و به ضم اوّل و فتح ثانى اسم مصرى اسپست

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 23 . ( 2 ) - زبان خوراكيها ، ج 3 ، ص 50 . ( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ص 619 .