مصطفى النوراني الاردبيلي
43
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : طبق بررسىهاى شيميايى در برگها و ساقه گياه تركيبات غير آلكالوئيدى ، پنتاترياكونتان ، گلوكوز ، تانن و فوماريك اسيد مشخص شده است . اعضاى مختلف اين گياه داراى آلكالوييدى به نام فومارينا و يك اسيد آلى به نام اسيد فوماريك و نيز موادى نظير املاح معدنى مختلف مانند نيترات سديم و پتاسيم و كلرور كلسيم است . خواص : بقول ديسقوريدوس اكتحال عصاره آن بينايى چشم را قوى و چشم را پاك مىكند . نيز ماليدن عصاره شاهتره با صمغ بر محل قطع شده موئى كه در چشم روييده مىشود ، باعث مىشود كه ديگر آن موى روييده نشود . مضمضه با آب پخته آن لثه را محكم و گرمى دهان و زبان و زخم دهان و زبان را دفع مىكند . شاهتره مقوى معده و محرك اشتها است . ضماد تازه آن نافع گزيدگى زنبور مىباشد . جهت درمان بيماريهاى كبدى ، مخصوصا يرقان سفارش شده است . براى رفع تمام اختلالات ناشى از بيماريهاى كبدى ( ضعف هاضمه ، تهوع ، صفرايى ، سودا ، امراض مزمن پوستى ) مفيد است . دمكرده يا جوشانده آن بهعنوان ماده مقوّى و تصفيه كننده خون بايد هر سال در موقع تابستان مصرف شود . به علت مزه گيرندهاى كه دارد سرد است و از تلخمزهگىاش گرم است و سردى آن از گرمىاش بيشتر است . خون را تصفيه مىكند و لثه را محكم و معده را قوت و بند آمدههاى كبد را باز مىكند و خوردنش داروى خارش و گرى است . « 1 » شاهتره تصفيه كننده خون ، رافع سودا و بر طرف كننده عوارض جلدى ناشى از آن
--> ( 1 ) - قانون در طب ، ص 310 .