مصطفى النوراني الاردبيلي
383
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : در اين گياه آلكالوئيدهاى كليدونين يا شليدونين و كلريترين ، پروتوپين ، هوموكليدونين ، آليكرى توپين ، هربرين و اسپارتئين وجود دارد . خواص - كاربرد : در كره از شاخه و برگهاى ماميران كبير براى معالجه سرطان معده استفاده مىشود . ماميران ضد تشنّج است و در موارد آنژين دوپواترين و آسم و اختلافات مربوط به تشنج ماهيچهها مصرف مىشود و در تسكين دردهاى سرطانى معده مؤثر است و جوشانده يا دم كرده 30 - 5 گرم برگ خشك آن قبل از خواب براى ضعف قواى دماغى و بىخوابى و اضطراب و رفع تصلّب شرايين مغزى اثر مفيد دارد . « 1 » عنكبوت عنكبوت به عربى قدس و به فارسى كارتنه و شير مگس و كره تن و به يونانى ادخن و به سريانى كواعى و به تركى ارومچك و به عبرانى ارجن و به هندى مكرهاى گويند و داراى انواع مختلفى مىباشد و هر يك به نامى خاص مانند شبث و سبع الذباب و رتيلا و نوعى از آن را كه مگس را شكار مىكند ، ليث گويند و از مطلق آن ، مراد نوعى است كه در گوشههاى خانه مىباشد . همه انواع آن سرد و خشك و خصوصا اطراف آن و در آن جلا و تقويت و منع قبول مواد است و بعضى مانند شبث و سبع الذباب را گرم دانستهاند . چون نسج غليظ سفيد آن كه آن را به يونانى ابركاكيا نامند در روغن گل يا زيت طبخ نموده در گوش چكانند درد آن ساكن يا با زفت آميخته بر پارچه كتان ماليده بر پيشانى يا صدغين بچسبانند ازاله تب غب كند . « 2 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 96 ؛ محيط اعظم ، ص 500 . ( 2 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 232 .