مصطفى النوراني الاردبيلي
382
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
خواص - كاربرد : روى پوست اثر تحريك كننده دارد بخصوص روى مخاطهاى بدن اثر تحريكى آن بيشتر است . « 1 » عصى الراعى گياهى علفى و چند ساله است . در استخرهاى طبيعى و آبهاى راكد مىرويد . ساقه آن به ارتفاع 25 تا 80 سانتىمتر مىرسد . از مشخصات اين گياه آن است كه اگر آب محل رويش تدريجا خشك شود ، شكل ظاهرى گياه نيز بهطور محسوس تغيير پيدا مىكند . اين گياه در لرستان : در 100 كيلومترى شمال شرقى خرمآباد در ارتفاعات 1800 مترى ، آذربايجان : نزديك مراغه ، اراك : كوه كهرود ، فارس : دشت ارژن مىرويد . عروق الصباغين در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى خليدونيون ، حشيشة الخطاطيف و عروق الصباغين ذكر شده و به فارسى زرده چاو ، زرد چوب و ماميران گفته مىشود . مشخصات : گياهى است چند ساله ، برگهاى آن به رنگ زنگارى يا سبز مايل به كبود كه به چندين قسمت تقسيم شده و هر قسمت دندانهدار مىباشد . گلهاى آن زرد است و بلندى گياه 100 - 40 سانتىمتر است . ميوه آن سيليك دراز و باريك كه پس از رسيدن شكاف بر مىدارد و دانهها كه در داخل آن ميوه قرار گرفتهاند ، ديده مىشود .
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 48 ؛ محيط اعظم ، ص 412 .