مصطفى النوراني الاردبيلي

352

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

تركيبات شيميايى : در گلهاى ياس خوشه‌اى بنفش اسانس بسيار معطّرى وجود دارد . در پوست ، برگ ، جوانه‌ها و ميوه آن مواد مانيت ، انورتين ، ساكاروز ، يك ماده تلخ بى شكل به نام سيرينگوپيكرين و يك گلوكوزيد به نام سيرين‌آرين وجود دارد . خواص - كاربرد : مصرف عمده گلهاى ياس بنفش در حال حاضر در صنعت عطر سازى است . در روسيه موسوم است كه روغن ياس بنفش را در مواقع دردهاى رماتيسمى روى موضع مىمالند ، تسكين مىدهد . « 1 » عقرب درختچه‌اى است كه نام محلى آن در جنوب ايران در بوشهر ، بابل و در لار عقرب و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى سنط و سيبان آمده است . مشخصات : درختچه‌اى است به ارتفاع تا 4 متر با شاخه‌هاى متعدد و برگهاى آن شانه‌اى مركب ، برگچه‌هاى آن خيلى ريز و سبز و برگهاى آن زرد است . خواص - كاربرد : درختچه‌اى است كه از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى كمى گرم و خشك است . در هند و چين از برگها و تخم بو داده آن دم كرده‌اى مثل چاى درست مىكنند ، براى تقويت معده ، رفع ضعف و قطع تبهاى نوبه‌اى مفيد است . از پوست آن جوشانده‌اى درست مىكنند و داخل آب حمام كرده با آن استحمام مىنمايند . حكماى طب سنتى ايران معتقدند كه مقوّى معده است و اسهال مزمن و اخلاط خونى از سينه را بند مىآورد و اگر با شير خورده شود ، ترياق برخى از سموم است . « 2 »

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 303 ؛ محيط اعظم ، ص 28 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 237 ؛ صيدنه ، ص 29 .