مصطفى النوراني الاردبيلي
345
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
خواص - كاربرد : از شيره پوست ريشه گياه براى معالجه جذام استفاده مىكنند و آن را مسهل مىدانند . پوست ريشه گياه را اغلب موارد بخصوص در موارد اسهال خونى جانشين اپيكا مىدانند . از پوست ريشه گياه براى معالجه بيماريهاى پوست استفاده مىشود . « 2 » عشقه از پيچهاى هميشه سبز است كه سه گونه آن در جنگلهاى شمال ايران وجود دارد و ارقام ابلق و زينتى آن نيز در باغهاى شهرها كاشته مىشود . به فارسى بهطور كلى عشقه و انواع آن را پاپىتال و داردوست مىنامند . در قسمتى از هند در بيهار آن را لبلاب نامند . در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عشقه و حبل المساكين و بقلة البارده و اخفاك آمده است . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى داراى اكسيد ارسنيك و در برگهاى آن ساپونين ، آلفا و هدرين وجود دارد . از عصاره ميوههاى ريز سياه آن گلوكوزيد هليكسين گرفته مىشود . بررسى ديگرى نشان مىدهد كه در برگهاى عشقه ، هدرين و چند ساپونوزيد يافت مىشود و در گياه انواع ويتامينها از جمله آلفا كاروتن و توكوفرول وجود دارد . خواص - كاربرد : از ساقههاى نازك و سبز آن جوشاندهاى درست مىكنند كه براى رفع سردرد و سرفه مفيد است و جوشاندهاش معرّق و در باز كردن عادت ماهيانه مؤثر است . خيسانده برگ عشقه در سركه براى كچلى بهعنوان ضماد در صورتى كه بهطور مكرر تا يك هفته گذارده شود ، خيلى مفيد است . « 1 » سردرد و بى نظمىهاى عادت ماهانه زنان نيز در فهرست درمانى اين گياه قرار
--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 208 . ( 1 ) - همان ، ص 183 .