مصطفى النوراني الاردبيلي
342
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
ابوالحسن ثالث عليه السلام فرمود : خوردن عسل حكمتآور است . « 7 » در اين آيه شريفه اضافه بر حلال بودن عسل و موم و جواز استشفاء از آنها و جواز ياد گرفتن علم طب و تفكر در وجود حيوانات . عسل به شفاى مرضها معرفى شده است . عسل عبارت از ترشحات قندى ذخيره شده در كندو بهوسيله زنبورهاى عسل است . مشخصات : عسل مايعى است غليظ به رنگ زرد روشن تا قرمز مايل به قهوهاى در صورت تازه بودن نور را از خود عبور مىدهد ولى به علت متبلور شدن دكستروز موجود در آن ، كدر به نظر مىرسد . عسل داراى بوى مشخص و طعم شيرين و كمى اسيد مىباشد . با ملاحظه ميكروسكپى عسل از روى شكل دانههاى گرده مىتوان نوع گلهاى مورد استفاده زنبورها را تعيين نمود . عسل غذايى است كه تمام آنچه بدن انسان بدان نياز دارد در آن موجود است . و غذايى است كامل ، مقوّى ، مغذّى و معالج بيماريهاى ريه ، برونشيت و غيره است زيرا دانشمندان ثابت كردهاند كه بيشتر ميكروبها در عسل نمىتوانند رشد كنند . در عسل مواد ازت دار و اسيدهاى مختلف آلى و مواد معطّر و مواد معدنى از قبيل : پتاسيم ، سديم ، كلسيم ، مس ، كوبالت ، منگنز ، آهن و فسفر به قدر كافى موجود است . تركيبات : عسل تركيبى از ملكولهاى مساوى دكستروز و فروكتوز ( قند تغيير يافته ) و به مقدار 50 تا 90 درصد آب مىباشد . عسل همچنين داراى 1 / 0 تا 10 درصد ساكارز و مقدار كمى از ساير قندها و اسانسهاى فرّار ، پيگمانهاى رنگى ، اندامهاى گياهى و بخصوص دانه گرده مىباشد . « 1 »
--> ( 7 ) - بحار ، ج 66 ، ص 293 . ( 1 ) - مفردات پزشكى جديد فارما كوگنوزى ، ص 79 - 78 .