شال حنى مشخصات : به فارسى ( دوسمه ) گفته مىشود . در كتابهاى طبّ سنّتى گياه آن را با نام عربى ( كتم ) و ( خطر ) آمده است . گياهى است دو ساله كه از برگ آن مادّه آبى رنگ سير به نام وسمه گرفته مىشود . گياه وسمه بومى چين است و در ساير مناطق دنيا نيز انتشار دارد . گلهاى آن زرد ، ميوه آن خورجينك كوتاه و سياه رنگ و ريشه آن عمودى و كمى ضخيم مىباشد . « 2 » شالك مشخصات : در كُتب طبّ سنّتى با لغت عربى آن ( حور اسود ) و ( حور رومى ) آمده است . شالك درختى است بلند كه ارتفاع آن تا 30 متر مىرسد . شاخه‌هاى آن باز تنه آن كم و بيش موجى است . پوست تنه در جوانى سبز خاكسترى است . ميوه آن كپسول و با دو شكاف شكفته مىشود . در بعضى مناطق از جمله در ارس‌باران و حيران و دامنه‌هاى جنوبى البرز در سروستان در بختيارى و ساير مناطق كنار نهرها كاشته مىشود . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى جوانه‌هاى شالك داراى گلوكوزيدهاى ساليسين و پوپولين و كريزين به‌علاوه داراى اسانس روغنى فرّار است . ‹ G . I . M . P › خواص - كاربرد : در هند از پوست آن نوعى كيلور گرفته مىشود كه تصفيه كننده خون است . جوانه‌هاى له‌شده آن را در بيمارى براى معالجه بواسير به كار مىبرند . دم كرده جوانه‌هاى شالك مدرّ و مقوّى هاضمه و ضد عفونى كننده است . در استعمال داخلى براى ناراحتيهاى كليه و مثانه و روماتيسم و نقرس و سياتيك مفيد است . « 1 »

--> ( 2 ) - همان ، ج 3 ، ص 287 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 258 .