مصطفى النوراني الاردبيلي
33
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شاماخ مشخصات : درختچهاى است در بندرعباس شاماخ ، در بلوچستان كليريم و در عراق دفله مىگويند . در ختچهاى است پرشاخه و بالا رونده . شاخههاى آن نرم و صاف است . برگهايش باريك ، گلها با دم گل خيلى كوتاه ، درختچهاى است در سواحل درياى عمان ، در اطراف بندرعباس و چاهبهار ديده مىشود . خواص - كاربرد : در هندوستان و در بلوچستان شاخهها و برگها و گلهاى اين گياه را سرخ كرده و خشك كرده و ساييده بهصورت گرد درمىآورند و روى زخمهاى خشك و جراحتها مىريزند . براى كشتن انگلها و كرمهاى ريز نظير كرم گوشت و كرم پنير و . . . مفيد است . « 1 » شاه آغاجى مشخصات : در اغلب نقاط به فارسى كل قيچ و قيچ گفته مىشود نام محلّى آن در آذربايجان غربى ايتوزارليك و شاآغاجى و شااودونى ، در منجيل زرين چو ، در خيرآباد ميانه قرهقان و در بلوچستان كُچ و دريچ مىباشد . گياهى است چند ساله بهصورت درختچه كوچك كه بلندى آن در حدود 1 - 5 / 0 متر . برگهاى آن مركّب داراى دو برگچه كه در انتهاى يك دمبرگ قرار دارند . گلها زرد رنگ و ميوه آن بهصورت غلافى است كه در آن چند دانه پهن و ناصاف قرار دارد . « 2 »
--> ( 1 ) - همان ، ج 6 ، ص 275 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 223 .