مصطفى النوراني الاردبيلي

316

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

نوع قارچهاى خوراكى زير زمينى است . انواعى از اين نوع قارچ دمبلان بيشتر در اروپا بخصوص در فرانسه ، مىرويند . انواعى از دمبلان نيز در مناطق مختلف ايران رويش دارد . دمبلانهاى اروپايى : قارچى است كروى شكل ، مانند غده كه معمولًا در زير خاك رشد مىكند . پوسته خارجى آن ناصاف و زگيل‌دار است و از نظر ابعاد بر حسب گونه‌هاى مختلف متفاوت است و از يك فندق تا حجم يك مشت دست ، فرق مىكند . به رنگهاى قرمز تيره ، خاكسترى ، سفيد ، بنفش و سياه ديده مىشود . ولى بهترين و لذيذترين آنها معمولًا داراى پوسته خارجى سياه هستند . اين قارچها نوعا در عمق حدود سى سانتىمترى خاك ، به‌طور گروهى و نزديك ريشه‌هاى گياهان و درختها بخصوص درخت بلوط مىرويند . دمبلان در ايران : دمبلانهاى ايران نيز مانند ساير دمبلانها در زير خاك مىرويند . نام محلّى آن در كرمانشاه « چمه » و در آذربايجان « طملان » است ، در تهران « دمبلان » ناميده مىشود . رنگ پوست آنها ، اغلب بر خلاف دمبلانهاى اروپايى روشن و خاكسترى روشن است و به بزرگى فندق تا يك گردو ، و گاهى بزرگتر است . از نظر تركيبات شيميايى و خواص و كاربرد دارويى خيلى شبيه قارچهاى خوراكى هستند كه در فصل آن شرح داده شده است و تكرار نمىشود ولى اين نوع قارچهاى زير زمينى ، بيشتر مصرف خوراكى دارند . « 1 » طيهوج به فارسى تيهو نامند ، از كبك كوچكتر و همرنگ آن ، و در افعال مانند آن مىباشد كه جهت ناقهين و ضعيف الاحشاء ، نافع است . « 1 » طيهوج به كسر طاى مهمله و ياى مثنى تحتانيه و ها و سكون واو و جيم معرب . تيهو حيوانى است پرنده شبيه به كبك ، حتّى رنگ آن و از آن بسيار كوچكتر و به هندى تيتر

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 80 . ( 1 ) - تحفه حكيم ، ص 178 .