خواص - كاربرد : از برگهاى اين درختچه ، به‌عنوان مليّن و كمى قابض ، استفاده مىشود . آن را به‌عنوان معرّق ، تصفيه كننده خون ، مدرّ و ضد نزله به كار مىبرند . در موارد سنگ كليه و زردى نيز مصرف دارد ، طبق نظر حكماى طبّ سنّتى از نظر طبيعت ، خيلى گرم و خشك است و معتقدند كه انسداد مجارى را رفع مىكند و مدرّ است و مليّن و پاك كننده رحم از فضولات و غيره مىباشد . « 1 » صعتر در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى « مرزه » ، « صعتر » ، « ايشن » ، « اوشن » و به عربى « زرع » ناميده مىشود . گياهى است كه به فارسى « آويشن » و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى « حاشا » ، « اوشن » و « صعتر الحمير » نام برده شده و در بعضى مناطق « صعتر » ، « اشحه كوهى » و . . . ناميده مىشود . مشخصات : گياهى است كه علت آن يك ساله با برگهايى به رنگ سبز خاكسترى باريك و دراز و متقابل پوشيده از تار . گلهاى آن كوچك سفيد يا سرخ تيره است . مرزه در اغلب مناطق ايران به‌صورت پرورشى در سبزىكارىها كاشته مىشود و در اطراف تبريز و خوى مىرويد . تخم آن در اوايل بهار كاشته مىشود . و آن شبيه به صعتر و پونه كوهى است . در نواحى با اقليم مديترانه‌اى و قسمتهاى نيم گرم و معتدل آسيا مىرويد . داراى ساقه‌هاى متعدد و كوتاه و داراى ريشه‌اى با الياف چوبى مىباشد . برگهاى آن به رنگ خاكسترى خيلى كوچك و در اغلب گونه‌ها كركدار و در گونه وحشى آن ، گلها كوچك و خوشه‌اى با رنگ سفيد مايل به بنفش و سرخ است . تخم آن ريز و كوچكتر از تخم خردل است .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 5 ، ص 311 .