مصطفى النوراني الاردبيلي
250
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
عوام از ريشه انواع سالسپارى ، جهت رفع بيمارى جلدى ، مخصوصا اگزما و داء الصدف استفاده به عمل مىآيد . صور داروئى : ريشه سالسپارى در مصارف داخلى بهصورت دم كرده 50 در هزار - عصاره هيدرو الكلى به مقدار 5 / 0 تا يك گرم و عصاره روان كه هر 40 قطره آن برابر يك گرم است ، به مقدار 1 تا 10 گرم مصرف مىشود . هيچيك از گياهان مذكور در ايران يافت نمىگردند . بايد دانست كه سالسپارىهاى دارويى عموما فاقد تانن هستند و فقط بعضى از انواع آنها مانند . l . excelse . S كه در ايران مىرويد و ProliferaRoxb . S و غيره داراى مادّه مذكور مىباشد . l . excelse . S ، در منطقه وسيعى از شمال ايران مىرويد و به اسامى زير موسوم است : والى گيلى در بندر انزلى ، تميس و كامپوره در اطراف رشت ، ملك و ازملكى در لاهيجان ، تنكابن و رودسر ، شنگيله در آستارا ، كفله بور در گرگانرود ، سكليم در نور ، كجور و در آمل ، باليكا در درفك ، لم در بهشهر ، ملاش در سارى ، ورگ لام در ميان درّه ، تلى در چالوس ، شاهدانه در ديلمان و كلكادانه در بعضى از نواحى گيلان . عصاره تغليظ شده سالسپارى : عصاره الكلى سالسپارى 90 گرم عصاره آبى شيرينبيان 25 گرم عصاره گاو زبان 15 گرم عصاره گاياك 18 گرم شراب قرمز 1750 گرم اسانس ساسافراس 4 گرم محلول حاصل را مىتوان با قند ، شيرين و يا معطّر نمود . مقدار مصرف آن ، يك قاشق مرباخورى در يك ليوان آب ، هنگام صبح و شب است . « 1 »
--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 24 .