مصطفى النوراني الاردبيلي
203
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
خواص - كاربرد : شيره ميوه شوكة الصباغين نيز مسهل قوى است كه معمولًا بهصورت شربت نرپرون مصرف مىشود . مقدار خوراك آن براى هر سال سن بيمار در حدود 2 گرم از شربت آن است ، اين گياه بهصورت درختى است كه بلندى آن كمتر از 10 متر است . « 1 » شويد مشخصات : گياهى است يك ساله به ارتفاع 100 - 40 سانتىمتر ، ساقه آن قائم استوانهاى بى كرك ، داراى شيارهاى عمودى و برگهاى متناوب است . شويد بهطور خودرو در مناطق مختلف ايران در سائين قلعه ، تبريز ، خراسان و اترك مىرويد . تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در دانه شويد وجود تانن يك ماده رزينى و يك اسانس روغنى فرّار متشكل از ليمونن ، وكتون و كاروون . خواص - كاربرد : در تمام مناطق خاور دور از بذر شويد بهعنوان معطر ، بادشكن ، محرك ، مقوى معده ، ضد نفخ بخصوص براى بچهها استفاده مىشود . ضد كرم قوى است . خواص آن محلل و اعتدال دهنده اخلاط و باز كننده گرفتگىها و انسداد است . مسكن دلپيچه و دردهاى سرد مىباشد . قاعدهآور است ، روغن آن براى درد مفاصل و اعصاب و نرم كردن سفتىها بسيار مؤثر است . گرد آن زخمهاى تر و چركين را خشك مىنمايد و براى زخم آلت تناسلى مرد بسيار مؤثر است . « 2 » برگ شويد مشابه برگ باديان و خوشبو است و تخمش مشابه تخم كرفس و درازتر
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 203 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 400 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 155 .