مصطفى النوراني الاردبيلي
200
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
گياهى است علفى چند ساله كه بلندى ساقه آن 150 - 80 سانتىمتر مىباشد . برگها مركب ، داراى 6 - 5 برگچه ، هر برگچه بيضى مثلثى شكل ، از دو طرف باريك و نوكتيز ، دراز و دندانهدار است . گلهاى آن سفيد يا صورتى و با بوى بادام تلخ است . ميوه آن كروى سياه رنگ كوچك در ابعاد زالزالك مىباشد . تركيبات شيميايى : در برگهاى آن گلوكوزيد سيانوژنتيك ، اسانس روغنى فرارى به نام اسانس يبل و بهعلاوه داراى كمى ماده تلخ ، ماده پالميتين و كمى قند ساكاروز است . در ريشه آن مقدار كمى ساكاروز ، استيك اسيد مىباشد . در گلهاى گياه نيز اسانس و در ميوه آن تانن ، اسانس و . . . موجود است . خواص - كاربرد : از نظر طبيعت سرد و خشك است و براى تسهيل اخراج بلغم و صفرا و در استسقاء نافع است . در چشم ريختن آن موجب رفع سرخى آن و براى سستى رحم و نرم كردن و باز كردن آن نافع است . « 1 » شونيز مشخصات : به فارسى سياهدانه و سياه تخمه و در كتب قديم طب سنتى با نامهاى شونيز و شونوز آمده است و به عربى آن را حب السودا و كمون اسود مىنامند . 1 - سياه تخمه مزروع گياهى است علفى و قابل كشت ، يك ساله پوشيده از كرك ظريف يا برگهاى تقسيم شده با بريدگى خيلى عميق بهطورى كه برگ را بهصورت تعدادى نوار
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ص 304 .