مصطفى النوراني الاردبيلي
170
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
برگهاى آن مدر و ريشه آن ملين و مسهل است و روغن تخم آن كرم كش و ضد انگل است . رازيانج از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى نسبتا گرم و خشك است . تخم آن گرمتر از برگ آن و ريشه آن گرمتر از ساير اعضاى گياه است . « 1 » شمل مشخصات : درختچه كوچكى است نقرهاى رنگ كه بومى مناطق جنوبى ايران و بلوچستان مىباشد . نام محل آن در بلوچستان شمل است . از برگهاى آن نيل ، وسمه و رنگ سياه استخراج مىكنند . خواص - كاربرد : ريشه برگهاى آن تلخ و تونيك و دانهاى آن كرمكش است . دكتر شليمر معتقد است كه جوشانده برگ نيل در موارد مسموميت ترياك ، قىآور بسيار موثرى است و تخم گياه داروى مؤثرى در مورد بيمارى نزول آب سياه ناقص در چشم يا براى آغاز نزول آب سياه تام در چشم مؤثر است . « 2 » شليل گونه ديگرى از هلو ، شليل ناميده مىشود . از نظر خواص شبيه هلو مىباشد . اين ميوه تاكنون بهصورت بومى و خودرو در ايران ديده نشده است و تكثير آن از طريق پيوند آن انجام مىگيرد . در هر صد گرم قسمت قابل خوردن ميوه شليل خام مواد زير موجود است : آب 81 درصد ، هيدراتهاى كربن 17 درصد ، كلسيم 4 ميلىگرم ، فسفر 24 ميلىگرم ، سديم 6 ميلىگرم ، پتاسيم 294 ميلىگرم ، ويتامين A 165 واحد بينالمللى و ويتامين C 13 ميلىگرم . « 3 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ص 330 . ( 2 ) - همان ، ج 3 ، ص 294 . ( 3 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 244 .