مصطفى النوراني الاردبيلي

164

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

شمشاد مشخصات : به فارسى شمشاد ، كيش ، و شمشاد وحشى جنگلى گويند و در كتب طب سنتى به نامهاى بقس و شجرة البقس آورده شده است . در آستارا شمشاد و شومشاد ، در گيلان و طوالش كيش و در رامسر و شهسوار شوشاد و شىشار مىگويند . شمشاد براى كاشت و تزيين در باغبانى انواع متعددى دارد كه معمولتر از همه ، شمشاد پاكوتاه است كه براى حاشيه‌ها به كار مىرود . شمشاد وحشى درختچه‌اى است كه در خارج از جنگلها و در شهرها بلندى آن كم و 2 - 1 متر و در جنگلهاى شمال و مناطق مناسب 6 - 5 متر مىباشد . داراى شاخه‌هاى منشعب ، برگهاى آن سبز سير چرمى بيضى نوك‌تيز ، ميوه آن پوشينه كوچك كه دانه‌هايى به رنگ سياه در آن قرار دارند . تركيبات شيميايى : در برگ و پوست ريشه شمشاد وحشى علاوه بر اسانس و صمغ ، چهار آلكالوئيد به نامهاى بوكسين ، پارابوكسين ، بوكسى نيدين و بوكسى نامين مشخص شده است . بوكسين به‌صورت بلورهاى بىرنگ و محلول در آب به دست آمده است كه براى درمان تبهاى نوبه‌اى به‌طور مؤثر تجويز مىشود . شمشاد رسمى مشخصات : شمشاد رسمى يا شمشاد ژاپنى : اين گونه در برخى از كتب طب سنتى گوشوارك ژاپنى نيز نام برده‌اند . اين درخت بومى در چين و ژاپن موجود است و سالهاست كه از