مصطفى النوراني الاردبيلي
163
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : در گياه الاجيك اسيد ، ماده تلخ ژرانين وجود دارد . خواص - كاربرد : در هند از اين گياه بهعنوان قابض و براى بند آوردن خونريزى استفاده مىشود . ضماد آن را روى تومورها و زخمها مىگذارند براى خرد كردن سنگ و كاهش تب بخصوص تبهاى نوبه و زردى به كار مىبرند . دمكرده آن بهصورت غرغره براى تسكين درد گلو و كاهش ورم مخاط دهان و ورم بسيار نافع است . « 1 » شمح مشخصات : درختچهاى است كه در بندرعباس شاماخ ، شمح و در بلوچستان كليريم و كرم كش ناميده مىشود . در عراق آن را دفله گويند . درختچهاى است پر شاخه و بالا رونده ، شاخههاى آن نرم و صاف است . برگهايش باريك ، گلها با دمگل خيلى كوتاه ، ميوه آن گوشتى كروى يا تخم مرغى است . اين درختچه در سواحل درياى عمان در اطراف بندر عباس و در ذالكى فارس و چاهبهار ديده مىشود . خواص - كاربرد : در هندوستان و در بلوچستان شاخهها و برگها و گلهاى اين گياه را سرخ و خشك كرده و ساييده و بهصورت گرد درمىآورند و روى زخمهاى خشك و جراحتها مىريزند . براى كشتن انگلها و كرمهاى ريز نظير كرم گوشت و كرم پنير مفيد است . « 2 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 307 . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 275 .