مصطفى النوراني الاردبيلي

144

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مصر هم پيدا شده است . شقايق را قبل از همه در مورد انواع بىخوابىها و درمان حالات عصبى ، اضطراب ، تشنجات معدى و روده‌اى و بويژه دردهاى عصبى ( نورالژى صورت ، نورالژى اندامها ) مىتوان به كار برد . « 3 » با جوشاندن گلبرگهاى شقايق به نسبت يك دسته گلبرگ در يك جام آب مىتوان لوسيونى براى زيبايى به دست آورد . اين لوسيون براى بر طرف ساختن خشكى پوست و از ميان بردن چين‌هاى كوچك به كار مىرود . « 4 » خشخاش منثور كه به يونانى منقعارداس گويند قسمى از خشخاش بيابانى است ، برگ آن با خشونت و مايل به سفيدى و كوزه آن شقايق النعمان و اكثر در سرزمين چين و در فصل بهار يافت مىشود . در قوت از خشخاش بيابانى قويتر و از خشخاش سياه ضعيف‌تر و گويند : تخم آن در تبريد شديدتر است و خواص آن نزديك به خواص خشخاش سياه است . بعضى مردم آن را بر خمير نان انداخته و مىخورند و خواب خوشى مىآورد . ضماد برگ آن نافع اورام گرم است ، تخم آن مزاج را نرم كند . « 1 » خشخاش بستانى : فارسى : انارگيرا كوكنار ، هندى : پوست ، سانسكريت : كهس بيج ، كهاس تل ، سوكشم تندل ، كهس تل و غيره . گل و تخم آن سفيد است ، برگ آن طويل ، شكل آن مانند پنبه ، مودار است و درختچه آن يك تا يك و نيم متر است ، خشخاش معروف است و از آن ترياك حاصل مىشود . خشخاش برّى : تخم آن سياه ، برگ آن سخت و مانند پنبه ، مودار است . گل سرخ ، نيلگون و سياه دارند و يك قسم ديگر آن است كه آن را خشخاش منثور مىگويند .

--> ( 3 ) - صد گياه و هزار درمان ، ص 211 . ( 4 ) - درمان با سبزيها و ميوه‌ها ، ص 99 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 200 ؛ تحفه حكيم ، ص 103 .