مصطفى النوراني الاردبيلي

145

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

خشخاش زيدى : يونانى : ارقليان ، بايليس ، زياد سفيد است ، شاخه‌هاى آن به قدر يك دست طويل و پر از ماده‌اى مانند شير است ، برگ آن زياد كوچك و لكن طويل شكل‌اند و تخم آن خشخاش سفيد كوچك است . خشخاش مقرن يا خشخاش بحرى : يونانى : قاراطيطس ، برگ آن سفيد و مانند پنبه مودار است به قدرى مشابه خشخاش برّىاند ، شاخه آن نيز مانند شاخه‌هاى خشخاش برّى است و گل آن زرد و سرخ هستند . تخم آن سياه و كلفت ، زياد كنار دريا روييده مىشود . « 2 » با گل و برگهاى شقايق مىتوان پوست صورت را نرم و ليطف كرد و زبرى و جوشهاى كوچك زير پوست را از بين برد . « 1 » مصرف دم‌كرده گل شقايق در انواع بىخوابيها مفيد است . گلبرگهاى گل شقايق داراى خواص آرام كننده در سرفه‌هاى عصبى ، آسم ، سياه سرفه ، آنژين و برونشيت است در موارد بالا بايد چهار تا ده گرم برگ گلبرگهاى شقايق را كه خشك شده باشد در يك ليتر آب جوش دم كرده و سپس سه فنجان آن را در ظرف 24 ساعت مصرف نمود . « 2 » در كتب فارسى مختلف با توجه به اسم عربى ( شقيق النعمان ) ، شقايق نعمانى نام نهاده‌اند ، اين نام به آنهايى كه گلهاى درشت و يا به رنگ شقايق دارند اطلاق شده است . اگر له‌شده گياه بر روى پوست بدن ماليده شود ، تحريك شديد جلدى ايجاد مىكند . « 3 » شقايق در مزارع ، اماكن سايه‌دار ، دشت‌ها ، نواحى كم درخت ، جنگلها و دامنه‌هاى كم ارتفاع كوهستانى مىرويد . شقايق ميوه‌اى شبيه خشخاش ولى كوچكتر از آن ، به طول 1 تا 2 سانتىمتر و به عرض 6 تا 10 ميلىمتر دارد . گل اين ميوه عارى از بو مىباشد و با آنكه ماده قندى نوش ، در قاعده گلبرگهاى آن به‌وجود نمىآيد ولى زنبور عسل براى

--> ( 2 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 11 . ( 1 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 190 . ( 2 ) - همان ، ص 189 . ( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 25 .