مصطفى النوراني الاردبيلي

141

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

حمرا ، لاله سرخ ، گلنجيك ، چيچكى ، الشقار ، هوايه ، سكبه حمرا و انامونى مىنامند . توضيح : اين گياه با شقيق نبايد اشتباه شود ، زيرا از دو تيره جداگانه‌اند و با هم هيچ نسبتى ندارند . « 2 » شقايق النعمان را به فارسى لاله سرخ ، لاله داغدار و اشك خونين مىگويند . شقايق النعمان را به زبان فرنگى كوكليكو مىگويند و همچنين بعضى از مترجمين آنمون را شقايق النعمان ترجمه نموده‌اند . اين دسته نيز اشتباه كرده‌اند چون اين هم گياهى است از دسته آلاله‌ها و شباهتى به شقايق النعمان ندارد . « 3 » شقايق النعمان را به لاتينى اتيلم ، به يونانى ارغامونى ، به رومى نوميسا و به فارسى گل لاله و لاله كوهى مىنامند و آذريون نوعى از آن است كه گياه آن در برگ و ميوه و دانه شبيه خشخاش و از آن در همه چيز كوچكتر و گل آن سرخ و زرد و كبود و سياه و اكثر سرخ است و آن دو نوع مىباشد : بيابانى و باغى . و بهترين آن بيابانى تازه است . به قول جالينوس مزاج آن گرم و خشك و به قول بعضى گرم و تر در دوم است و گيلانى گويد : تا موقعى كه گياه تازه است ، تر مىباشد و وقتى خشك شود مزاجش هم خشك مىشود . تركيبات شيميايى : آنمون داراى موادى نظير آنمونين ، اسيد آنمونيك و اسيد ايزو آنمونيك است . ماده مور و فعال آنمون ، جسمى به حالت مايع و فرار است كه به سهولت اكسيده شده باعث پيدايش ماده‌اى به نام آنمونين مىگردد . مطالعات دانشمندانى نظير Fujita و Asafina در سال 1920 نشان داد كه جسم فرّار مذكور ، در آغاز شامل پروتو آنمونين و اسيد آنمونيك است . خواص : لاله جلا دهنده ، باز كننده ، لطيف كننده و محلل است و خضاب آن با پوست گردوى تازه موى را سياه گرداند . خوراك تخم آن هر روز يك درم با آب سرد چندين روز متوالى

--> ( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2054 . ( 3 ) - زبان خوراكيها ، ص 274 .