مصطفى النوراني الاردبيلي

59

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

همانند پخته ريشه در منافع يكى است و آشاميدن آن نافع ماليخوليا به اخراج خلط متعفن و نافع توحش عارض از ضعف دهانه معده و دافع غم و اندوه و مفرح قلب است ليسيدن يك درم آن با عسل جهت سرفه كهنه و تنگى نفس نافع و تنقيه سينه از بلغم و رطوبت مىكند و به قول رازى آن هاضم غذا و دافع باد و آروغ‌آور مىباشد و پرورده آن در سركه از گرميش كم مىكند . خوراك راسن نافع سلس البول و تقطير البول و شب شاشى است و اگر در روغن پخته و بر آلت بمالند هيجان باه نمايد . آن نيز نافع عرق النساء و درد مفاصل است ، مقدار خوراكش تا يك و نيم مثقال و مضر گرم مزاجان و استعمال زيادش مفسد خون و محرق منى و مانع شهوت جماع است و دافع ضرر آن سركه و نيز انار ترش مىباشد . بدلش به وزن آن ايرسا يا قسط شيرين است . « 1 » راسن ، روميان آن را ترب شناسند و گويند كه گندناى رومى است درد تهيگاه را نيك بود ، سدد را بگشايد و خلطهاى غليظ از سينه بيرون مىكند . « 2 » راسن ، زنجبيل شامى از آغاز بهار تا پائيز مىرويد و در طبيعت مىتوان آن را در گودال‌ها و جنگلهاى مرطوب پيدا كرد . راسن يكى از گياهانى است كه از قديم به عنوان گياه شفابخش در ايران ، آتن ، روم و نقاط ديگر جهان مورد استعمال بوده و براى درمان بيماريهايى نظير برونشيت ، سرفه ، سياه سرفه ، ذات الريه و بيماريهاى قلب به كار رفته است در آلمان از آن شربتى تهيه مىشود كه برخى معتقدند براى درمان طاعون مفيد است . راسن معرق بوده و موجب دفع مواد عفونى مىگردد و خون را تصفيه مىكند . اين گياه محرك اشتها و مقوى معده و مانع تهوع است . به اندازه نيم مشت ريشه نرم گياه را در يك ليتر آب دم‌كرده هر روز دو تا سه فنجان ميل شود . « 1 » راسن يا زنجبيل شامى : elecampane

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 43 ؛ تحفه حكيم ، ص 124 ؛ قانون در طب ، ج 2 ، ص 305 ؛ قرابادين كبير ، ص 217 . ( 2 ) - الابنيه ، ص 164 . ( 1 ) - صدگياه و هزار درمان ، ص 155 .