مصطفى النوراني الاردبيلي
39
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
كامفن ، ديپانتن و غيره است . رازيانه مدر ، قاعدهآور ، مقوّى معده ، مشهّى ، بادشكن و آرام بخش اعصاب بوده ، در بيمارىهاى آسم ، سرفه ، درد پهلو و سنگ كليه و قولنج مصرف مىشود . اگر مادران شيرده دچار انسداد مجارى شير شده باشند قرار دادن جوشانده تمام گياه رازيانه روى پستان باعث جارى شدن شير مىگردد . « 1 » جوشانده برگ رازيانه رومى ، مخلوط با نعناع صحرايى ضد عفونى كننده بوده و اگر گرم در موقع خوابيدن نوشيده شود زكام را درمان كند دمكرده برگ آن به عمل گوارش كمك و اسيديته معده را رفع مىكند رازيانه رومى بادشكن بوده و يك داروى مقوى شكم و معده به شمار مىرود . « 2 » اسم من رازيانه است به من باديان ، شمار ، شمره ، سونف و بسباس هم گفتهاند . اعراب مرا معرب كرده رازيانج مىگويند . زادگاه اوليه من ايران و سرتاسر درياى مديترانه و حبشه بوده و اكنون در بيشتر نقاط دنيا كاشته مىشوم . برگ من معطر و طعم آن شيرين و مطبوع است در ميان حيوانات مار به خوردن من علاقه زياد دارد ، وقتى مرا مىخورد چشمهايش برّاق و درخشان مىشود . ريشه من ضخيم و دوكى است و پيشابآور مىباشد . شيره برگهاى من پوست بدن را قرمز كرده و توليد تاول مىنمايد . بذر من داراى دوازده درصد روغن ، كمى قند ، كمى صمغ و چهار تا شش درصد اسانس است و در ماههاى مهر و آبان مىرسد . ميوه من بادشكن ، مقوى ، ضد كرم ، قاعدهآور و زياد كننده شير است . آب مقطر برگ مرا اعراب مقوى باه مىدانند . پاك كننده مجارى سينه ، طحال ، كليه و مثانه است و درد آنها را تسكين مىدهد . آب مقطر من اگر تازه باشد باز كننده ادرار ، قاعدهآور است ، مخصوصا اگر آن را با گلگاوزبان بجوشانند . جوشانده من سياه سرفه را نيز درمان مىكند ضماد بذر من و كمپرس جوشانده آن
--> ( 1 ) - خواص ميوهها ، خوراكيها و داروهاى گياهى ، ص 99 . ( 2 ) - همان ، ص 53 .