مصطفى النوراني الاردبيلي

40

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

ورم پستان را فرو مىنشاند . « 1 » باديان كه دم‌كرده آن را همراه با نبات يا قند مصرف مىكنند موجب ترشح صفرا ، فعاليت سلول‌هاى صفراوى ، فعاليت گلومرول‌هاى كليوى و در نتيجه ترشح بيشتر ادرار و دفع كرم بدن مىشود باديان يا رازيانه موجب فعاليت كبد و دستگاه گوارش مىشود در دفع سموم بدن از راه روده‌ها و كليه‌ها نقش يك دارو را بازى مىكند اين گياه خون را رقيق مىسازد داروى رقت خون و فعال كننده كليه و كبد است . « 2 » رازيانه محلل رياح ، مشهى ، ضد كرم ، زياد كننده شير و محرك قوه باه است . رازيانه براى درمان اسهال و يرقان نيز به كار مىرود . دانه‌هاى رازيانه با پرسياوشان و گل‌گاوزبان در درمان خفقان و تنگى نفس به كار مىرود . « 3 » نام علمى رازيانه در كتابهاى گياه‌شناسى foeniculum vulgare miller gaertner ذكر شده است . رازيانه به صورت سبزى خوراكى ، يك ماده غذايى بسيار مفيد سهل الهضم ، آرام كننده معده روده و كمى ملين است . فرآورده دارويى اين گياه اشتهاآور ، محرك ، مقوّى و آرام بخش بوده در دفع انواع انگلها مؤثر است . دم‌كرده دانه رازيانه را براى دفع كرم و جهت خواب كردن بچه‌هاى ناآرام به كار مىبرند . رازيانه در عمل مجارى تنفسى نيز تأثير مثبتى دارد و موجب تسكين سرفه ، سياه سرفه و آسم مىشود و اندامها را پاك مىكند . استعمال خارجى آن به صورت مايع غرغره جهت تسكين گلو درد ، كمپرس كردن جهت رفع درد معده و سرانجام به صورت قطره چشم متداول است . « 4 » به رومى : مالثرون و انانوس گويند . به يونانى : فيا وفرنوس گويند .

--> ( 1 ) - زبان خوراكيها ، ص 249 - 250 . ( 2 ) - فرهنگ خوراكيها ، ص 291 . ( 3 ) - طب النبى صلى الله عليه و آله و الائمه عليهم السلام ، ص 136 . ( 4 ) - صدگياه و هزار درمان ، ص 152 - 151 .