مصطفى النوراني الاردبيلي

322

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

صحفه 8 - 4 سانتىمتر و عرض آن 7 - 3 سانتىمتر داراى دمبرگى كوتاه است . گلهاى آن كوچك زرد رنگ و خيلى زود در اوايل بهار ظاهر مىشود . ميوه آن سفت به شكل و اندازه زيتون به رنگ سرخ تيره و خوردنى است . اين درختچه در جنگلهاى ارس‌باران مخلوط با ساير درختان جنگلى مىرويد و اهالى محل هر وقت جنگل تراشى مىكنند ساير درختان بجز زغال اخته را مىبرند و زعال اخته را در محل اصلى نگهدارى مىكنند كه از ميوه آن استفاده نمايند . اين درختچه در اروپا ، ارمنستان و قفقاز نيز مىرويد . زغال اخته فرنگى : اين درختچه در ارتفاعات و سراشيبى دره‌هاى فراوان مىرويد . در ارتفاعات و سراشيبى كوههاى آلپ و پيرينه ، اين درختچه به حالت وحشى مىرويد و قسمت‌هاى زيادى از زمين را در بر مىگيرد برگهاى اين درختچه سبز رنگ و براق است و سر اين برگها به شكل سرنيزه مىباشد . « 2 » تركيب شيميايى : پوست زغال اخته داراى حدود 8 - 7 درصد تانن و مواد پكتيك و مالات و كلسيم و گل آن داراى ماده كوئرستين و ميوه آن علاوه بر مواد قندى گلوكز و ساكاروز ، داراى اسيدى به نام گليكوك ليك اسيد است و ضمنا ميوه آن لعاب فراوان دارد . خواص و كاربرد : ميوه زغال اخته داراى طعمى مطبوع ، ترش ، قرمز تيره يا سياه كمى كشيده شبيه به آلبالو يا زيتون است . ما دام كه ميوه خام است سبز است و پس از رسيدن رنگين مىشود . از نظر طبيعت طبق نظر حكماى سنتى كمى سرد مايل به اعتدال ولى خشك و قابض است . براى رفع اسهال و التيام زخم معده ، تقويت معده ، تسكين عطش ، التهاب معده ، كبد ، غليان خون و صفرا نافع است . براى سينه مضر است و از اين نظر بهتر است با شكر

--> ( 2 ) - طب المفيد ، ج 2 ، ص 88