مصطفى النوراني الاردبيلي
321
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
استفاده به عمل آورد . « 2 » تهيه گرد زعفران : زعفران را به مقدار مورد نظر گرفته در گرمخانه 25 درجه مىخشكانند و نرم مىكوبند و از الك ابريشمى نمره 100 بيرون مىكنند و نخالههاى آن را كنار مىگذارند ، معمولًا 85 % درصد زعفران پاك به دست مىآيد . اين گرد از عوامل محرّك و ضد تشنج و قاعدهآور است ، مقدار خوراك آن از 2 دسى گرم تا 2 گرم است . تنطور زعفران : زعفران خرد كرده 1 واحد ، الكل 80 درجه 10 واحد ، مدت ده روز بخيسانند و با فشار از پارچه ردّ كنند و با كاغذ صاف نمايند . * زغال اخته مشخصات : گياهى است از تيره زغال اختهها كه جزو تيرههاى نزديك به زيقونيان است ، و آن درختچهاى است كه ميوهاش بيضوى شكل و گوشتدار و قرمز رنگ و از زيتون كمى كوچكتر است . طعمش ترش مىباشد . ميوه رسيده اين گياه به مصرف تهيه كمپوت و مربا مىرسد و به صورت خشك شده هم مانند آلبالوى خشك مصرف مىشود ، اخته زغال ، حب الشوم . زغال اختهها ، تيرهاى از گياهان اوليه پيوسته گلبرگ و داراى ساقههاى چوبى و برگهاى منفرد و دايمى هستند . تخمدان اين گياهان يك يا چند خانه و ميوه آنها قرمز و كوچك و داراى ميان بر خوراكى است . « 1 » زغال اخته درختى است كوچك به ارتفاع 8 متر و قطر تنه ( برابر سينه ) 19 - 15 سانتىمتر ، شاخههاى جوان آن زرد رنگ مايل به سبز و پوست تنه آن قهوهاى رنگ مايل به زرد است . برگهايش بيضى ، نوكتيز با قاعدهاى گرد و پشت برگ كم رنگ است . طول
--> ( 2 ) - گياهان دارويى ، ج 3 ، ص 179 . ( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1741 .