مصطفى النوراني الاردبيلي

249

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

زوج برگچه دندانه‌دار با يك برگچه انتهايى است در دو طرف رگبرگ ميانى هر يك از برگچه‌هاى آن رگبرگهاى ثانوى به تعداد 6 تا 7 زوج به‌طور متقابل ديده مىشود . گل‌هاى آن فاقد پوشش و به رنگ قرمز مايل به قهوه‌اى است كه معمولًا قبل از ظاهر شدن برگ نيز در گياه پديد مىآيد اين گلها عموما كوچك و داراى 2 پرچم و يك مادگى با كلاله دو شاخه مىباشد ، تخمدان آن پس از رسيدن به ميوه‌اى تبديل مىگردد كه درون آن منحصرا يك دانه جاى دارد . درختى است كوچك به ارتفاع 5 تا 6 متر و داراى ريشه راست به رنگ خاكسترى ، مايل به قرمز كه به حالت وحشى در جنوب ايتاليا و جزاير اطراف آن مخصوصا كالابر و سيسيل مىرويد . برگهاى آن به رنگ سبز روشن ، متقابل و مركب از 5 تا 9 برگچه نوك تيزه دندانه‌دار با يك برگچه انتهايى كمى بزرگتر است ، گلهاى به رنگ سفيد مجتمع در انتهاى شاخه‌ها نر ماده و گاهى بر دو نوع نر و ماده پلىكام و دو پايه دارد . ميوه‌اش باريك دراز و منتهى به يك زبانه كوچك و نازك مىباشد . به درخت زبان گنجشك در فرنگ زبان پرنده و كنين اروپايى هم لقب داده‌اند . زبان گنجشك درختى است كه تنه آن مىتواند از سى تا چهل متر بالا رود همه جا مىرويد ولى در زمين كه عميق و تازه باشد بهتر رشد مىكند . برگ‌هاى درخت زبان گنجشك دراز و بيضى شكل و اطراف آن دندانه دندانه است ، گاهى هفت و گاهى سيزده برگ در كنار هم قرار دارند ، برگهاى اين درخت رنگ سبز تندى دارد . برگ‌هاى آن از ماه ارديبهشت تا ماه تير جمع آورى مىشود و خشك مىشود ، پوست آن را هم در فصل بهار از ساقه‌ها جدا مىكنند . زبان گنجشك درختى است زيبا از تيره زيتونيان به ارتفاع 15 تا 29 متر داراى