مصطفى النوراني الاردبيلي

248

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مسموميت ايجاد مىنمايد و علائم آن عبارت است از بىاشتهايى ، خيرگى چشم‌ها و عدم تطابق دست و پا در كالبد گشايى شكمبه ، شيردان و روده‌ها متورم و در آنها خونريزى مشاهده شده است ، غدد لنفاتيك اطراف روده متورّم و قرمز بوده است . « 1 » * زبان گنجشك تلخ مشخصات : اين گياه در كتب سنتى با نام لسان العصافير المرّ آمده است و فارسى آن زبان گنجشك تلخ است . فرانسوى : holarrhene antidgsenterique انگليسى : kurchee tree نام علمى آن : hol amhenq qntidgsentericq ( roxd ) wall مىباشد . درختچه‌اى است كوچك در ابعاد يك بوته بزرگ رنگ ، پوست آن روشن ، برگهاى آن متقابل ، بيضى ، نوك تيز كمى موج‌دار نسبتا پهن و درشت به طول 10 - 20 سانتىمتر ، گلهاى آن سفيد ، ميوه آن استوانه‌اى نازك دراز به ضخامت 7 - 8 ميلىمتر و به طول 20 - 35 سانتىمتر كه داخل آن دانه‌هاى گياه قرار دارد . اين گياه در سرتاسر هند مىرويد و در برمه ، تايلند و هند و چين نيز انتشار دارد . زبان گنجشك : درختى را گويند كه بارش به زبان گنجشك ماند و بعضى بار آن درخت را گويند و به عربى لسان العصافير و السنة العصافير خوانند و حب اللوزه هم گويند . « 2 » اين درخت در ايران زياد نيست ولى به علت ظاهر زيبا و گلهاى سفيد و مجتمعى كه دارد در بعضى باغها پرورش مىيابد ولى اخيرا كشت مىشود . درختى است زيبا به ارتفاع 15 تا 20 متر و داراى شاخه‌هاى انبوه كه در جنگل‌هاى شمال ايران به حالت وحشى مىرويد برگ‌هاى آن به درازاى 15 تا 20 سانتىمتر و مركب از 4 تا 5

--> ( 1 ) - گياهان سمى ، ص 60 . ( 2 ) - برهان قاطع ، ج 1 ، ص 628 .