كه ضربه خورده باشد آن را با شير مخلوط نموده ، مىخورانند . نيز در مرض سوزاك به اندازه خوراك مىدهند . براى صاف كردن زخم از چرك آن را بر زخم مىپاشند گذاشتن آن در بينى از خونريزى بينى جلوگيرى مىكند آب خاك‌آلود را صاف مىكند . « 2 » در بستان المفردات دو نوع زاج بيان شده است يكى سفيد و ديگرى سرخ و زاج سفيد مضر براى ريه و امعاء نوشته شده . نافع چشم و كليه و مثانه جلا دهنده و قابض است خوراك آن به مدت 20 روز سنگ كليه و مثانه را مىشكند ، زاج قرمز هم تمام خواص زاج سفيد را دارا مىباشد مقدار خوراك آن 1 گرم است . « 3 » زاج نافع سياه سرفه است خوردن آن جنين و جفت جنين را خارج مىكند و در مرض سيلان رحم و سوزاك و صاف كردن زخمها و زخم لثه و خون آمدن از لثه و ورم حلق زاج سفيد است . مقدار خوراك آن از 120 تا 250 ميلىگرم نوشته شده است . « 4 » در كتاب همدرد سه نوع زاج بيان شده است يك نوع زاج رنگ گلابى كه آن را pink alum نوشته‌اند قسم دوم آن را زاج خام كه آن را alum نوشته‌اند و قسم سوم آن را زاج سفيد كه white alum نوشته‌اند و آن را در بيماريهاى چشم به صورت قطره استعمال كرده‌اند زاج صورتى را در نسخه‌هاى مقوى جگر و باه و امراض رعشه و لقوه و رماتيسم و عرق النساء استعمال كرده است زاج خام را در مرض بواسير همراه با بعضى داروها استعمال كرده است . « 1 » در كتاب دستور بريتانى آن را alum يا alumen نوشته‌اند كه داراى 5 / 99 درصد : ammonium alum ain h 4 ) so 4 ( 2 21 h 2 o orpotassium alum alk ( so 4 ( 2 21 h 2 o مىباشد محصول پتاسيم آلم آن كمتر است و بيشتر از آن آمونيوم آلم به دست

--> ( 2 ) - المفردات ، ص 167 . ( 3 ) - بستان المفردات ، ص 89 . ( 4 ) - مخزن المفردات ، ص 103 . ( 1 ) - همدرد ، ص 225 - 261 - 75 - 105 - 106 - 190 .