مصطفى النوراني الاردبيلي
226
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مىآورند چون ارزانتر است و نيز soda alum بهطور تجارتى براى استعمال پخت و پز فروخته مىشود . خواص ديگر آن : قابض قوى و ميكروبكش است ، خوردن يك قاشق چايخورى از آن قىآور است در بسيارى از محلولها و آمپولها جهت جلوگيرى از فاسد شدن و براى ضد عفونى به كار مىرود ، خوراك آن از 300 تا 1300 ميلىگرم بيان شده است از alum با عمليات شيميايى آلومونيم سولفات و آلومونيوم كلرايد و آلومونيم هيدروكسايد درست مىشود كه در امراض مختلف مورد استعمال قرار مىگيرد و در محلولهاى استعمال خارجى ، مخصوصا در قطرههاى چشم به كار رفته است . « 2 » در كتاب دستور ادويه عراقى محلول شستشويى براى چشم بيان شده كه 1 گرم زاج با 100 گرم آب مقطر حل كرده براى شستشوى چشم مفيد است ، نيز براى شستشوى دهان غرغره 6 گرم زاج با 300 گرم آب ولرم نوشته شده است . « 3 » * زاد مهران zadmahran [ تعريف ] دارويى كه در نوشدارو كنند . زادمهران دارويى است كه آن ترياك باشد ، يعنى خاصيت پادزهر دارد و در نوشداروها داخل كنند . در قرابادين از قانون ابن سينا از زادمهران صغير و زادمهران كبير به عنوان معجون مقاوم سموم ياد شده است و آن نوعى از تركيبات افيونى است . « 1 » زادمهران در لغت فارسى زامهران و زامهرون چون نافرمان و آزريون و به معنى ترياك پازهر خاصيت ضبط شده و در مخزن رامهران و زامهزان و رمهران و زمهزان آورده شده و آن نوعى از تركيبات افيونى است . « 2 »
--> ( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 728 - 1420 . ( 3 ) - دستور ادويه عراقى ، ص 12 . ( 1 ) - فرهنگ داروها و واژههاى دشوار ، ص 184 . ( 2 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 197 .