مصطفى النوراني الاردبيلي
190
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
1 - هيد دوله پنج درصد گرم در ليتر براى افراد سالمند . 2 - به شكل گرد به مقدار نيم تا 2 گرم براى بزرگسالان . 3 - به صورت عصاره به مقدار يك تا ده گرم . 4 - به شكل تنتور يك پنجم به مقدار 1 تا 20 گرم در روز 5 - به صورت محلول در الكل به ميزان 120 گرم در روز . قسمت مورد استفاده من بيشتر ريشه گياه من است كه تببر بوده و سابقا براى معالجههاى هارى استفاده مىكردند . « 1 » * ريشه ختمى داراى 35 درصد لعاب ، 37 درصد آميدون ، 10 درصد ساكارز ، 8 / 7 درصد قند تبديل يافته ، 10 تا 11 درصد مواد پكتيك ، 7 / 1 درصد ماده روغنى ، 8 درصد آسپاراژين ، تبائين ، آلبومين ، لسيتين ، نوعى آنزيم ، يك ماده معطر فرار ، اسيد ماليك ، تانن ، به مقدار 7 درصد مواد معدنى و فسفات است . * ريشه خردل ( ترب كوهى ) تركيبات : ريشه آن حاوى گلوكزيدى است كه پس از خرد شدن روغن خردل كه مزه تند و تيز دارد آزاد مىكند . ويتامين C و يك ماده آنتىبيوتيكى نيز در آن وجود دارد ، از طريق خارجى ريشه آن محرك پوست و تاول زاست . از راه خوراكى با مقادير كم محرك دستگاه گوارش است و نيز براى سرفه مصرف مىشود با مقادير زياد سبب التهاب مخاط دستگاه گوارش مىشود .
--> ( 1 ) - زبان خوراكيها ، ج 2 ، ص 35 .