ذريره را به دو قسم استعمال نموده‌اند : يكى شيرين كه نام طبى آن swertia chirata مىباشد كه در امراض شكم و بول و كم اشتهايى در خوراك سرفه ، بواسير و بعضى داروها كه موى سر را سياه مىكند استعمال شده است در نسخه‌هاى رماتيسم و درد استخوان و تقويت باه و ثبات رنگ مو به كار رفته است در نسخه معروف روغن سورنجان ذريره شيرين جزئى از آن مىباشد . نوع دوم ذريره تلخ كه اسم طبى آن cheretta است روغنى ماليدنى جهت لقوه صورت ، فلج ، روماتيسم و استخوان درد از آن درست مىشده است و عرق مصفى خون كه از بعضى داروهاى صاف كننده خون گرفته مىشود و ذريره تلخ جزئى از آن مىباشد و در نسخه‌اى به نام معجون جذام كه براى سوزاك و امراض خونى استعمال شده است ذريره جزئى از آن مىباشد . « 1 » اسم طبى ذريره را swertia chirayita ( roxburgh ) lyons ( fam gentianacex ( نوشته‌اند و اين ماده گلوكسايد دارد كه آن را chiratin مىگويند و داراى فرمول شيميايى c 02 h 84 o 51 مىباشد و مقدار مصرف آن را يك گرم نوشته‌اند و infusun جوشانده آن از 5 گرم ذريره در يك پارچ آب درست مىشود كه خوراك آن 15 گرم مىباشد . « 2 » بوته آن از دو وجب تا 1 متر بلند مىشود چهار پهلو و رنگش سبز تند و شاخه‌ها از داخل سفيد و داراى مغز برگهايش بيضوى نوك دار و كوچك مىباشد و از اين ماده تانيك اسيد و سديم كلرايد حاصل مىشود و يك جوهر مؤثر به نام آسين كه 5 / 1 درصد از آن حاصل مىشود رنگ شاخه‌هايش سبز و گلش سفيد است . بستان المفردات اسم فارسى آن را نى نهاوندى نوشته است رنگش را سرخ مايل به سياه و نفع خاص آن را مقوى جگر و قلب مىداند . مقدار خوراك : 7 گرم مىباشد ، ملطف ، قابض و مقوى دل و جگر و نافع استسقاء مىباشد . جوشانده‌اش با كرفس نافع درد سر و جنون مىباشد با افتيمون و بسفايج نافع امراض

--> ( 1 ) - همدرد ، ص 81 - 83 - 146 - 149 - 204 - 265 . ( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 1165 - 379 - 442 - 413 .