مصطفى النوراني الاردبيلي

616

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

طيب ، نى بويا ، قصب فارسى ، نى نهاوندى نوشته‌اند . « 2 » ذريره قبض و لطافت است ، معده را سود كند و جگر و رحم را از خوشبويى وى و خون كه به زير آيد باز برد و ريش رودگانى را منفعت مىكند خواهى بخور خواهى طلا كن و دودش زخم چشم را سود كند . « 3 » ذريره : 1 - داروى خشك ، ذرور . 2 - نوعى بوى خوش ، عطر ذرور . 3 - گل شيپورى ايتاليايى . « 4 » ذريره بر وزن حريره و آن پاره‌هاى قصب خوشبو است كه از بلاد هند آورند و گويند كه قصب‌الذريره است طلاى آن با روغن گل و سركه جهت سوختگى آتش بى نظير و اورام معده و جگر و استسقاء را نافع است . « 1 » قصب الذريره : به عربى قصب بوا و به سريانى قساديسما و به يونانى آرمينوقون و قوقاريوس و به رومى اقياقياونى و به فارسى نى نهاوندى و بركينه و به هندى چرايته و يك نوع ديگر را نيپال و به فرنگى كال دم ارمانك وچرنيا مىنامند و آن نباتى است معروف باريك و بلند تا دو شير و به شكل نبات كنجد و انبوبى گرهدار و بر هر گرهى دو شاخه و بر شاخه‌ها نيز شاخهاى بسيار باريك و بر هر گرهى دو برگ شبيه به برگ نعناع و بر شاخه‌هاى بسيار باريك آن غنچه‌ها و گلهاى كوچك شبيه به گل بنفشه و چون ساق آن را بشكنند شكسته آن با ريشه‌ها باشد و جوف آن سفيد و در آن چيزى شبيه به پنبه ندافى شده و مثل تار عنكبوت و طعم خائيده آن قابض به اندك تند و تيز و رنگ ظاهر ساق و شاخه‌هاى آن سرخ مائل به زردى و تيرگى و دو نوع مىباشد . « 2 » مىگويند ذريره كه با روغن گل و سركه باشد بهترين علاج سوختگى است در علاج ورم معده و روده و كبد و استسقا سودمند است . « 3 » قصب الذريره ، نى نهاوندى : نوعى نى است كه در هندوستان مىرويد .

--> ( 2 ) - فرهنگ داروها ، ص 170 . ( 3 ) - الابنيه ، ص 161 . ( 4 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 1608 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 38 . ( 2 ) - همان ، ص 33 . ( 3 ) - قانون در طب ، ص 350 .