مصطفى النوراني الاردبيلي

18

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

حيوان ، ثواب تعيين مىكند تا انسان را به سعادت هر دو جهان سوق دهد . اكنون كه بشر به لذّت خوردن غذا و به درك ويتامينهاى هر نوع گياهى رسيده است مىداند كه هر يك از اين گياهان چه نقش مؤثرى در ساختمان بدن انسان و جبران كمبودهاى آن دارد ، بدين جهت هر روز رازهاى تازه‌اى از زندگى موجودات به خصوص گياهان كشف مىشود ، ولى در آن وقت كه ابزار و وسايل علمى در اين حد نبود و انسانهاى عصر حجر و قرن جاهليت جز كشتن يكديگر چيزى را درك نمىكردند و بهره‌اى از تمدن نداشتند و هنوز ميكروب كشف نشده بود ، ببينيد كه چگونه آن پيشوايان حق با چشمهاى حقيقت بين از درون اشياء خبر مىدهند و بشر را به بعضى از آن علومى كه در قرنهاى اخير به دست آمده رهنمون مىكردند ! آرى ، شاگردان آنها بودند كه علم را در آن عصر در ميان جامعه پياده كردند . جابر بن حيان بزرگترين شيمىدان جهان ، مگر شاگرد امام صادق عليه السلام نبود ؟ هشام بن حكم و مؤمن طاق كه بسيارى از فرمولهاى رياضى ، فيزيك ، طب ، شيمى و ساير علوم را پىريزى كردند ، ابو يوسف يعقوب كندى شاگرد امام حسن عسكرى عليه السلام چه كتابهايى در علوم تأليف كرد ؟ همانطور شاگردان آنان و شاگردان شاگردان آنها مانند ابن هيثم و ابو نصر فارابى و زكرياى رازى و ابن سينا و خواجه نصير الدين طوسى و ساير دانشمندان اسلامى كه كتابهاى آنان در قرون وسطى تا قرنهاى اخير يكى پس از ديگرى در مراكز مهم عالم ، در شرق و غرب منتشر شده و مورد استفاده و تدريس در دانشگاهها و آكادميهاى جهان بوده و به همين وسيله ديگران به تمدن و تكامل چشمگيرى رسيدند ، چنان كه دانشمندان منصف اروپا و شرق مانند دكتر گوستاولوبون فرانسوى در كتاب « تاريخ تمدن اسلام و عرب » و جرجى زيدان در كتاب « تاريخ تمدن اسلام » و ساير دانشمندان به اين حقيقت اعتراف كرده‌اند . پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله خيار را با خرما و نمك مىخورد و محبوبترين ميوه نزد آن حضرت هندوانه با خرما بود و با دو دستش كمك مىگرفت و هندوانه را با دو دست مىخورد ، گاهى با شكر و گاهى با خرما و گاهى تنها خرما را مىخورد و پس از آن آب مىنوشيد و