عبد الله احمديه
33
راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى )
در طبائع گرم آب انار و قدرى سقمونيا و مطبوخ هليله را مفيد مىدانستند . اگر مانعى در دفع مشاهده مىشد و نياز به تخليه روده حاصل مىگرديد اقدام به تنقيه مىنمودند . در مورد دارندگان طبيعت سرد ايارج فيقرا و جهت تقويت مزاج در مسهل اندكى سقمونيا مىافزودند . هرگاه از قى و اسهال حاصله نتيجه مطلوب به دست نمىآمد و ماده زيانبخش همچنان باقى مىماند در اين صورت قدرى غذاى سبك به بيمار مىدادند و پس از ساعتى اقدام به قى مىكردند تا ماده با طعام مخلوط گشته و بيرون آيد . بعد مسكنها ، گرمكنندهها و داروهاى مقوى معده و دافع بخارات مانند شراب انار و سيب ، غوره و ليمو و مشابه آن مىدادند و گاه مقدارى نمك نيز بدان مىافزودند . بهتر است همه اين نوشابهها به صورت سرد خورده شود به جز شربت ريواس كه اگر سرد خورده شود معده را ناراحت خواهد كرد . براى تقويت سر در ابتدا ، سركه و روغن گل را با گلاب به موضع مىماليدند ، يا آنكه سركه را با گلاب آميخته و به همين منظور به كار مىبردند . ديگر آنكه روغن بابونه و سوسن نيم گرم را به محل درد مىماليدند . كف پاها را در آب گرم مىنهادند . بخصوص پاشويه در آب محتوى بنفشه و بابونه و نمك تجويز مىشد . براى هضم شراب ، نوشيدن شربت افسنتين را توصيه مىكردند . صداع ضربانى جالينوس علت اين نوع صداع را از ورم مغز مىدانست زيرا هركجا كه ضربانى باشد رگها ممتلى شدهاند . درمان - در ابتدا بايد فهميد كه امتلاء ناشى از كدام خلط است . اگر نشانههاى صداع بلغمى و سوداوى ظاهر گردد به روش گذشتگان بايد اقدام به استفراغ در بيمار كرد . پس از آن بايد ماء الاصول با روغن كرچك و روغن بادام تلخ داد ، مرزنجوش و جندبيدستر استشمام نمود و غذاهاى لطيف خورد . پس از آنكه « ماده » لطافت يافت آنگاه غرغره با ايارج فيقرا نمود .