آنكه سنگ با بول خارج شود . آب ترب ، آب شلغم ، آب هويج ، خاكشير ، تخم كتان و مانند آن داده مىشود تا تقويت كليه و كبد و اصلاح مزاج را نموده و سموم را دفع كند . بعدا معجون‌هائى از تركيبات هليله‌ها مىدهند . چنانچه طبيعت بيمار گرم باشد و نتواند تحمل حب‌هاى « گرده » و « سياه » و غااوت فوق الذكر را كه طبعى گرم دارند نمايد و علامات خفگى ، اضطراب ، بيخوابى ، خشكى دهان و يبوست و غيره پديد آيد در اين صورت بايد چند روزى داروها را ترك كنند و در عوض « خنكى » به بيمار دهند تا رفع اين حالات در او شود . در اين صورت چنانچه امكان داشته باشد مقدارى برگ بيد را خيسانده و صاف كرده با مقدارى شكر آميخته به بيمار بخورانند . اين داروى طبيعى ، هم مسكن اعصاب است و هم ملين طبع ، و به علاوه رفع آثار مذكور را خواهد نمود . و يا آنكه عناب ، كاهو ، ليمو ، پرتقال ، انار و خنكىهاى ديگرى مانند آن داده شود و نيز عصاره‌هاى گياهى « خنك » همانند تخم خيارين ، تخم خرفه ، كاهو و گشنيز دهند . سپس مجددا حب‌ها و غااوت به مقدار كمتر مورد استفاده قرار گيرد . البته هماهنگ با آن « خنكى » هم داده شود تا تعادل برقرار بماند . سنگ كليه و مثانه در افراد فربه ، سنگ غالبا در كليه‌ها ولى در افراد لاغراندام بيشتر در مثانه ديده مىشود . گذشتگان علت عارضه را در كودكان بيشتر از « گرمى معده و جگر » آنها دانسته‌اند كه موجب به خود كشيدن آب و رطوبت مىگردد . همچنين معتقد بودند اگر كليه و مثانه هم « گرم » باشد چنين خواهد بود . اما امروزه معلوم شده است كه عارضه مزبور از سوء مزاج ارثى حادث مىگردد . از نشانه‌هاى پيدايش سنگ در گرده و مثانه ، تغييرات وضعيت ادرار است كه گاه غليظ يا رقيق ، صاف و يا سياه مىشود . به‌ويژه در پيران كه بدون درد و هيچ‌گونه بيمارى ، روى مىدهد و در اين موقع است كه بيمار از رنگ ادرار خود بيمناك شده و به پزشك مراجعه مىكند . اين مورد را بارها ديده‌ام .