خصوصا به ياد دارم بيمارى در بيمارستان احمديه بسترى شده بود . شرح بيمارىاش را مىنوشتم . اظهار مىداشت از آغاز بروز بيمارى تاكنون مشغول درمان هستم . بااين‌حال بيمارى آن‌قدر شديد بود كه بمحضى كه دست يا بدن او از زير لحاف بيرون آمده و مجاور هوا مىشد مىتركيد و كمى آب پس مىداد . بدن بيمار از فلس‌هاى سفيد رنگ پوشيده شده بود . سرانجام نيز با همه كوشش‌هايى كه كرديم درمان مفيد واقع نگرديد و بيمار درگذشت . براى استحضار حضار محترم اينك چند نسخه از داروهاى قديم و چگونگى كاربرد آنها را بعرض مىرسانم : برخى از اساتيد قبل از استعمال قليان طبى يا دود چند روزى منضج و مسهل در امراض " سوداوى " مىدادند . ابتدا و به مدت سه روز شاهتره خشك 2 ل ، بسفايج 2 ل ، گل گاو زبان 2 ل ، خارخسك 2 ل ، بادرنجوبه 1 ل ، ترنجبين 7 ل مىدادند . سپس مسهلى مركب از ريشه ايرسا 2 ل ، بسفايج 2 ل ، شاهتره خشك 2 ل ، گل سرخ 2 ل ، سنامكى 6 ل و شيرخشت 12 ل تجويز مىشد . پس از استفاده از اين داروها مزاج پاك و آماده براى پذيرش و جذب دارو و دفاع مىشده است . و اما تركيب توتون قليان طبى عبارت بوده است از شنجرف معدنى 1 ل ، گل سرخ 2 ل ، مازوسبز 4 دانه ، مصطكى 1 ل و پوست ريشه كبر 2 ل . اين اجزاء را بايد كوبيده و آميخته در محفظه سر قليان قرار دهند . خوراك بيمار بايد بىنمك باشد و هرگاه دهان او جوش زد بايد زنگار 2 ل ، طباشير استخوانى 3 ل ، گل ارمنى 3 ل ، كادهندى 3 ل و صمغ عربى 4 ل را كوبيده به دهان بپاشند . بيمار تا چهل روز نبايد پياز و تا هفت روز خوراك بىنمك بخورد . داروهائى كه براى زخم دهان تجويز مىشد عبارت بودند از : اول - حضض مكى 2 ل ، كادهندى 2 ل ، طباشير قلمى 2 ل ، گل ارمنى 3 ل ، گلنار فارسى 3 ل ، شاهدانج عدسى 3 ل ، مردار سنگ نقره‌اى 2 ل ، كتيراى گون 2 ل ، حنا 2 ل و هليله زرد 2 ل كه بايد اين اجزاء را كوبيده و آميخته به دهان بپاشند . دوم - هليله زرد 2 ل را كوبيده و دهان را با آن بشويند . پس از آن طباشير هندى 1 ل ، گلنار فارسى 2 ل ، گل مختوم 2 ل ، كراث 2 و عدس 5 ل ، را كوبيده و آميخته به دهان بپاشند . تركيب ديگر توتون عبارت بوده است از عاقرقرحا 5 / 2 ل ، شنجرف 5 / 1 ل ، پوست نخود 5 / 3 ل ، نيل 5 / 2 ل ، كف دريا 3 ل ، دار فلفل 3 ل ، فلفل سفيد 5 / 1 ل و زهره‌گاو 5 / 3 ل فليان را بايد هفت روز ( يك بار صبح و يك بار شب ) مورد استفاده قرار داد . قبل از كشيدن قليان بهتر آنست كه با محلول زير دهان را غرغره كرده و بشويند :