محمد اعظم خان ناظم جهان
60
قرابادين اعظم ( فارسى )
نه ماشه نبات سه توله بدستور حريره سازند نوع ديگر براى نزلات صفت آن مغز تخم خرپزه تخم خشخاش كشنيز خشك مغز بادام مقشر هر يك پنج مثقال همه را در عرق بيدمشك و عرق گاو زبان شيره كشيده نبات سفيد هفت نيم مثقال كتيرا نشاسته صمغ عربى بارتنگ تخم ريحان هر يك چهار دانگ سوده بيفزايند و بپزند و به كار برند و گاهى تخم مرو كوفته يك مثقال دياقوزا شربت نيلوفر هر يك پنج مثقال نيز داخل مىكنند حسو نافع بحة الصوت صفت آن عناب انجير هر يك پنج عدد سپستان ده دانه تخم ريحان تخم مرو بهدانه كوفته هر يك نيم مثقال نبات قدرى كه شيرين شود بطريق فالوده بپزند و نيمگرم بخورند حريره كه در ربو نزلى نافع صفت آن سبوس گندم نيم پاؤ در آب نيم سير بجوشانند چون به نيمه رسد صاف كرده مغز بادام شيرين هفت عدد مغز تخم كدوى شيرين هفت ماشه سائيده در ان آميخته بروغن گاو پنج ماشه داغ كرده به نبات شيرين كرده وقت خواب نيمگرم نوشيده باشند حسوى سرخ منضج مادهء سعال و نافع سرفه خشك صفت آن سبوس گندم به قدر نيم پاؤ دو پهر در آب تر نمايند و صاف نموده آرد باقلا سه اوقيه نشاسته يك اوقيه شكر سفيد دو اوقيه فانيذ يك اوقيه كتيرا مسحوق دو درم در ديگ اندازند و بجوشانند تا مثل حريره شود و اگر مغز بادام مقشر يك توله مغز تخم كدوى شيرين تخم خشخاش سفيد هر يك دو درم به عرق بيدمشك سى درم سوده عوض باقلا و نشاسته و كتيرا داخل كرده نيمگرم بنوشند نيز جهت سرفه و تسمين بدن و تقويت باه مفيد بود حريره كه سرفهء نزلى و سرفهء خشك و تر را كه از هواى عفن عام مىگردد و از شدت خود قى و ضعف مىآرد و باعث هلاكت اطفال و غيره مىشود نافعست صفت آن اصل السوس مقشر دو مثقال سپستان سى دانه پوست خشخاش يك درم هر سه را نيمكوفته در يك نيم سير آب شب تر كنند و صبح بجوشانند چون يك نيم پاؤ آب بماند صاف نموده مصرى ده درم نشاسته دو درم انداخته حريره پخته فرود آرند و زنجبيل يك درم سوده آميزند و گرماگرم همچون قهوه بنوشند در سه روز هر گونه سرفه كه باشد دفع شود و مريض اگر كودك باشد جهت آن مقدار ادويه بكاهند حريره كه شير افزايد صفت آن زيرهء سفيد برنج سائهى لوده پهانى هر يك هشت ماشه باريك سائيده در شير گاو يك نيم پاؤ حريره ساخته بنوشانند حسا براى افزايش شير زنان صفت آن نشاسته دو توله بشير تازه نيم آثار حل كرده شيرهء برنج شيرهء مغز بادام شيرهء مغز پنبهدانه شيرهء مغز خسكدانه شيرهء مغز چلغوزه هر يك يك توله شيرهء باديان شيرهء دانهء هيل هر يك هفت ماشه شيرهء تخم شبت شش ماشه شيرهء تودرى گلگون يك توله نبات ترنجبين به قدر ضرور به آتش نرم بجوشانند و سرد كرده بنوشند و غذا يك وقت همين باشد و در نسخهء حكيم تقرب خان شيرهء مغز انجكك شيرهء تخم خربزه شيرهء خيارين هر يك يك توله شيرهء تخم چقندر شش ماشه گلاب سه توله نيز داخلست حسو به جهت پيچش با خون و بىخون و بواسير صفت آن صمغ عربى سه ماشه نشاسته روغن بادام هر يك يك توله بارتنگ بوداده هفت ماشه با قدرى نبات يا شربت انجبار مرتب سازند حريره مفيد درد شكم و رافع قبض و معمول صفت آن مغز تخم معصفر يك توله در پاؤ آثار عرق باديان سائيده دو توله گلقند در ان ماليده صاف نموده بطريق حريره پخته بنوشند تا سه روز [ حساى مقوى باه و دماغ و مولد منى ] حساى مقوى باه و دماغ و مولد منى هر كه بعد از جماع نوشد ضعف نمىآرد و هر چند منى خارج شده باشد زياده از ان پيدا شود صفت آن مغز بادام مقشر يك توله مغز تخم معصفر مغز پنبهدانه هر يك دو مثقال تخم خشخاش سفيد يك مثقال بهمن سفيد تودرى سفيد ثعلب مصرى هر يك دو درم زنجبيل نيم مثقال گلاب شير مادهء گاو هر يك نيم پاؤ مصرى چهار توله از مغزيات و خشخاش شيره در گلاب و شير برآورده صاف كرده بپزند تا بغلظت رسد مصرى و ادويهء ديگر سائيده در آخر جوش آميخته فرود آرند و سرد كرده بنوشند